ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Օ Ր Ե Ն Ք Ը
ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻ ՄԱՍԻՆ
Հոդված 1. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության բարձրագույն ներկայացուցչական և օրենսդիր մարմինն է:
Ազգային ժողովի լիազորությունները սահմանվում են սույն օրենքով, իսկ Ազգային ժողովի և նրա մարմինների գործունեության կարգը՝ Ազգային ժողովի կանոնակարգով:
Օրենքով նախատեսված դեպքերում, ինչպես նաև իր գործունեության կազմակերպման հարցերով Ազգային ժողովն ընդունում է որոշումներ, որոնք ստորագրում և հրապարակում է Ազգային ժողովի նախագահը:
Հոդված 2. Ազգային ժողովը կազմված է երեսուներեք պատգամավորից, ընտրվում է հինգ տարի ժամկետով:
Ազգային ժողովի լիազորություններն ավարտվում են նորընտրիր Ազգային ժողովի առաջին նիստի բացմամբ:
Հոդված 3. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահը օրենքով սահմանված կարգով Ազգային ժողովի նախագահի և վարչապետի հետ խորհրդակցելուց հետո կարող է արձակել Ազգային ժողովը և նշանակել արտահերթ ընտրություն:
Ազգային ժողովը չի կարող արձակվել.
- ընտրությունից հետո վեց ամսվա ընթացքում.
- պատերազմական գործողության ժամանակ.
- Հանրապետության Նախագահին պաշտոնանկ անելու հարց հարուցելու դեպքում.
- Հանրապետության Նախագահի պաշտոնավարության վերջին վեց ամիսների ընթացքում:
Հոդված 4. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահը, վարչապետը, փոխվարչապետը, կառավարության անդամները և նրանց տեղակալները, շրջանային վարչակազմերի ղեկավարները և նրանց տեղակալները, դատավորները, դատախազության, ազգային անվտանգության, ներքին գործերի մարմինների և զինված ուժերի ծառայողները, ինչպես նաև օրենքով նախատեսված այլ անձինք միաժամանակ չեն կարող լինել Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր:
Ազգային ժողովում մշտական հիմունքներով աշխատող պատգամավորը չի կարող զբաղեցնել պետական այլ պաշտոն կամ կատարել վճարովի այլ աշխատանք, բացի գիտական, մանկավարժական և ստեղծագործական աշխատանքից:
Պատգամավորի գործունեության երաշխիքները, վարձատրությունը սահմանվում են օրենքով:
Հոդված 5. Ազգային ժողովի հերթական ընտրությունն անցկացվում է նրա լիազորությունների ավարտին նախորդող վաթսուն օրվա ընթացքում:
Ազգային ժողովի ընտրության կարգը սահմանվում է օրենքով:
Նորընտիր Ազգային ժողովի առաջին նիստը գումարվում է գործող Ազգային ժողովի նախագահի կողմից պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն երկու երրորդի ընտրությունից հետո, ոչ ուշ, քան ընտրություններից մեկ ամիս հետո:
Առաջին նիստը բացում և մինչև Ազգային ժողովի նախագահի ընտրությունը այն վարում է ամենատարեց պատգամավորը:
Հոդված 6. Ազգային ժողովի հերթական նստաշրջանները գումարվում են տարին երկու անգամ՝ սեպտեմբեր-դեկտեմբեր և փետրվար-հունիս ամիսներին՝ ըստ Ազգային ժողովի կանոնակարգի:
Ազգային ժողովի նիստերը դռնբաց են: Դռնփակ նիստ կարող է գումարվել Ազգային ժողովի որոշմամբ:
Հոդված 7. Ազգային ժողովի արտահերթ նստաշրջան հրավիրում է Հանրապետության Նախագահը՝ իր նախաձեռնությամբ, Ազգային ժողովի պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն մեկ երրորդի կամ կառավարության առաջարկությամբ:
Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ գումարում է Ազգային ժողովի նախագահը՝ կառավարության կամ պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն մեկ երրորդի նախաձեռնությամբ:
Արտահերթ նիստն անցկացվում է նախաձեռնողի սահմանած օրակարգով և ժամկետում:
Հանրապետության Նախագահը կարող է հրավիրել Ազգային ժողովի հատուկ նիստ:
Հոդված 8. Օրենքները և Ազգային ժողովի որոշումներն ընդունվում են Ազգային ժողովի նիստերում՝ պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ:
Հանրապետության Նախագահին պաշտոնանկ անելիս, նրա հրաժարականն ընդունելիս, Հանրապետության Նախագահի կողմից իր լիազորությունների կատարման անհնարինության մասին որոշում կայացնելիս Ազգային ժողովը որոշում է ընդունում պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների առնվազն երկու երրորդով:
Հոդված 9. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովը՝
1. ընդունում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքները և դրանց մեջ կատարում փոփոխություններ.
2. իրականացնում է ազգային անվտանգության ապահովման, սեփականության հարաբերությունների, տնտեսության, սոցիալ-մշակութային ոլորտի կառավարման կազմակերպման, ֆինանսաբյուջետային համակարգի, աշխատանքի վարձատրության, գնագոյացման և հարկման, շրջակա միջավայրի պահպանության և բնական պաշարների օգտագործման, քաղաքացիների սահմանադրական իրավունքների, ազատությունների ու պարտականությունների իրացման, այլ հարաբերությունների օրենսդրական կարգավորումը.
3. օրենսդրորեն սահմանում է պետական իշխանության, պետական կառավարման, տեղական ինքնակառավարման և դատական իշխանության մարմինների իրավասությունները և գործունեության կարգը.
4. հաստատում է տնտեսական և սոցիալական զարգացման հանրապետական ծրագրերը, ընդունում հանրապետության պետական բյուջեն, վերահսկողություն է իրականացնում ծրագրերի և պետական բյուջեի կատարման ընթացքի նկատմամբ, հաստատում է դրանց կատարման մասին հաշվետվությունները, դրանցում կատարում փոփոխություններ.
5. որոշում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական սահմանը, սահմանում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային կառուցվածքին վերաբերող հարցերի լուծման կարգը, որոշում և փոխում է վարչատարածքային միավորների սահմանները, որոշում նրանց կարգավիճակը, կատարում է շրջանների և բնակավայրերի վերանվանում.
6. որոշում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքների և իր որոշումների կիրարկման կարգը, տալիս օրենքների մեկնաբանություն, իր մարմինների միջոցով իրականացնում է ընդունված օրենքների և որոշումների կատարման վերահսկողությունը.
7. Հանրապետության Նախագահի առաջարկությամբ վավերացնում կամ չեղյալ է հայտարարում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերը, վերահսկողություն է իրականացնում օտարերկրյա պետություններից և միջազգային կազմակերպություններից ստացված փոխառությունների և վարկերի օգտագործման նկատմամբ: Ազգային ժողովի վավերացմանն ենթակա միջազգային պայմանագրերի շրջանակը սահմանվում է օրենքով.
8. որոշում է ընդունում հանրաքվե անցկացնելու մասին.
9. նշանակում է Հանրապետության Նախագահի ընտրությունը.
10. օրենքով սահմանված կարգով նշանակում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի անդամներին.
11. պատգամավորների թվից փակ գաղտնի քվեարկությամբ ընտրում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ, փոխնախագահ, մշտական հանձնաժողովների նախագահներ, բաց քվեարկությամբ ընտրում է մշտական հանձնաժողովների անդամներ.
12. լսում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահի ուղերձը.
13. լսում է իր կողմից հաստատվող, նշանակվող կամ ընտրվող պաշտոնատար անձանց հաշվետվությունները կամ հաղորդումները:
Օրենքով սահմանված կարգով լուծում է նշված պաշտոնատար անձանց հետկանչի կամ զբաղեցրած պաշտոններից ազատման հարցը.
14. անվստահություն է հայտնում կառավարությանը.
15. Հանրապետության Նախագահի առաջարկությամբ հայտարարում է պատերազմ.
16. հաստատում է զինված ուժերի օգտագործման, ռազմական կամ արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահի որոշումները՝ դրանք ստանալուց հետո 24 ժամվա ընթացքում.
17. համաձայնություն է տալիս Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահին՝ ռազմական կամ արտակարգ դրության ժամկետը երկարաձգելու համար.
18. որոշում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքում այլ պետությունների զորքերի տեղաբաշխման հարցը և դրանց կարգավիճակը.
19. Հանրապետության Նախագահի առաջարկությամբ հայտարարում է համաներում.
20. օրենքով սահմանված կարգով լուծում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորների պատասխանատվության և նրանց լիազորությունների վաղակետ դադարեցման հարցը.
21. լուծում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ հանրապետության գլխավոր դատախազի միջնորդության հարցը.
22. օրենքով սահմանված կարգով լուծում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահի կողմից իր լիազորությունները շարունակելու անհնարինության հարցը.
23. օրենքով սահմանված կարգով հարց է հարուցում և որոշում կայացնում Հանրապետության Նախագահին պաշտոնանկ անելու մասին.
24. դիմում է գերագույն դատարանի սահմանադրական ատյանին՝ Հանրապետության Նախագահի հրամանագրերը և կարգադրությունները, պետական կառավարման մարմինների որոշումները Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքներին համապատասխանելու մասին եզրակացություններ ներկայացնելու առաջարկությամբ.
25. հիմնում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական պարգևներ, սահմանում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության զինվորական կոչումներ, դիվանագիտական աստիճաններ, որակավորման դասեր, դասային և այլ պատվավոր ու հատուկ կոչումներ:
Հոդված 10. Ազգային ժողովի ընդունած օրենքը ներկայացվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահին, որը մեկամսյա ժամկետում ստորագրում և հրապարակում է օրենքը կամ առաջարկություններով և առարկություններով վերադարձնում է այն Ազգային ժողով՝ նոր քննարկման:
Հանրապետության Նախագահի առաջարկությունները և առարկությունները չընդունելու դեպքում, Ազգային ժողովը վերադարձված օրենքը վերստին ընդունում է պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների երկու երրորդով և ներկայացնում Հանրապետության Նախագահին, որը երկշաբաթյա ժամկետում ստորագրում և հրապարակում է օրենքը:
Հոդված 11. Կառավարությունը նորընտիր Ազգային ժողովի կամ իր կազմավորումից հետո մեկամսյա ժամկետում Ազգային ժողովի հավանությանն է ներկայացնում իր գործունեության ծրագիրը՝ Ազգային ժողովի նիստում դնելով իր վստահության հարցը:
Կառավարությանն անվստահություն հայտնելու մասին որոշման նախագիծը կարող է ներկայացվել պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն մեկ երրորդի կողմից՝ վստահության հարցը դնելուց քսանչորս ժամվա ընթացքում:
Կառավարությանն անվստահություն հայտնելու մասին որոշման նախագիծը քվեարկության է դրվում այն ներկայացվելուց հետո ոչ շուտ, քան քառասունութ և ոչ ուշ, քան յոթանասուներկու ժամվա ընթացքում: Որոշումն ընդունվում է պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ:
Կառավարությանն անվստահություն հայտնելու մասին որոշման նախագիծ չներկայացվելու կամ նման որոշում չընդունվելու դեպքում նրա գործունեության ծրագիրը համարվում է հավանության արժանացած:
Անվստահություն հայտնելու մասին որոշում ընդունվելու դեպքում վարչապետը Հանրապետության Նախագահին դիմում է ներկայացնում կառավարության հրաժարականի մասին:
Կառավարությանն անվստահություն չի հայտնվում պատերազմական գործողության ժամանակ:
Հոդված 12. Ազգային ժողովում օրենսդրական նախաձեռնության իրավունքը պատկանում է պատգամավորներին, Հանրապետության Նախագահին, կառավարությանը, գերագույն դատարանի նախագահին և գլխավոր դատախազին:
Կառավարությունը սահմանում է իր ներկայացրած օրենքների նախագծերի քննարկման հաջորդականությունը և կարող է պահանջել, որ դրանք քվեարկության դրվեն միայն իր համար ընդունելի ուղղումներով:
Կառավարության որոշմամբ անհետաձգելի համարվող օրենքի նախագիծը Ազգային ժողովը քննարկում և քվեարկում է մեկամսյա ժամկետում:
Պետության եկամուտները նվազեցնող կամ ծախսերն ավելացնող օրենքների նախագծերը Ազգային ժողովը քննարկում է միայն կառավարության եզրակացությամբ:
Կառավարությունն իր ներկայացրած օրենքի նախագծի ընդունման առնչությամբ կարող է դնել իր վստահության հարցը: Եթե Ազգային ժողովը սույն օրենքի 11-րդ հոդվածով սահմանված կարգով որոշում չի ընդունում կառավարությանն անվստահություն հայտնելու մասին, վերջինիս ներկայացրած օրենքի նախագիծը համարվում է ընդունված:
Կառավարությունն իր ներկայացրած օրենքի նախագծի առնչությամբ վստահության հարցը նույն նստաշրջանի ընթացքում կարող է դնել ոչ ավելի, քան երկու անգամ:
Հոդված 13. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահը՝
1. ղեկավարում է Ազգային ժողովի նիստերը.
2. համակարգում է Ազգային ժողովի և նրա մարմինների աշխատանքը, հաշվետու է Ազգային ժողովին, տնօրինում է Ազգային ժողովի նյութական և ֆինանսական միջոցները, ապահովում նրա բնականոն գործունեությունը.
3. Ազգային ժողովին ներկայացնում է թեկնածուներ՝ Ազգային ժողովի փոխնախագահ և վերահսկիչ պալատի նախագահ ընտրելու համար.
4. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահի պաշտոնը թափուր մնալու դեպքում, մինչև նորընտիր նախագահի կողմից պաշտոնի ստանձնումը, կարող է կատարել Հանրապետության Նախագահի պարտականությունները.
5. ստորագրում և հրապարակում է Ազգային ժողովի որոշումները և այլ ակտեր.
6. արձակում է կարգադրություններ.
7. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահի պաշտոնը ստանձնելու կապակցությամբ հրավիրում է հատուկ նիստ.
8. ղեկավարում է Ազգային ժողովի նախագահության աշխատանքները.
9. հրավիրում է Ազգային ժողովի նիստեր.
10. ստեղծում է աշխատանքային խմբեր (հանձնաժողովներ).
11. կազմավորում է պատգամավորական պատվիրակություններ՝ խորհրդակցելով Ազգային ժողովի նախագահության հետ.
12. իրականացնում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքներով սահմանված այլ լիազորություններ:
Հոդված 14. Ազգային ժողովի փոխնախագահը նախապատրաստում է Ազգային ժողովի նիստերը, աջակցում Ազգային ժողովի պատգամավորներին՝ նրանց կողմից իրենց լիազորություններն իրականացնելիս:
Ազգային ժողովի փոխնախագահը, Ազգային ժողովի նախագահի հանձնարարությամբ, իրականացնում է այլ լիազորություններ:
Ազգային ժողովի նախագահի կողմից իր պարտականությունների կատարման անհնարինության դեպքում՝ Ազգային ժողովի նախագահի պաշտոնը ժամանակավորապես զբաղեցնում է Ազգային ժողովի փոխնախագահը:
Հոդված 15. Ազգային ժողովում ստեղծվում են մշտական հանձնաժողովներ, նախագահություն: Ազգային ժողովը ձևավորում է վերահսկիչ պալատ, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ ստեղծում ժամանակավոր հանձնաժողովներ:
Մշտական հանձնաժողովներն ստեղծվում են օրենքների նախագծերի և այլ առաջարկությունների նախնական քննարկման և դրանց վերաբերյալ Ազգային ժողովին եզրակացություններ տալու համար:
Ազգային ժողովի նախագահությունը խորհրդակցական աշխատանքային մարմին է, որի գործունեությունը սահմանվում է Ազգային ժողովի կանոնակարգով:
Ազգային ժողովի վերահսկիչ պալատի լիազորությունները, ձևավորման և գործունեության սկզբունքները սահմանվում են օրենքով:
Ժամանակավոր հանձնաժողովները ստեղծվում են առանձին օրենքների նախագծերի նախնական քննարկման կամ որոշակի իրադարձությունների և փաստերի մասին Ազգային ժողովին եզրակացություններ, տեղեկանքներ ներկայացնելու համար:
Հոդված 16. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահը, Ազգային ժողովի փոխնախագահը, Ազգային ժողովի մշտական հանձնաժողովների նախագահներն ընտրվում և հետ են կանչվում Ազգային ժողովի պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների պարզ մեծամասնությամբ՝ գաղտնի քվեարկությամբ:
Հոդված 17. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորի իրավունքները և պարտականությունները սահմանվում են «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորի կարգավիճակի մասին» Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքով:
Հոդված 18. Պատգամավորներն իրավունք ունեն հարցերով դիմել կառավարությանը: Յուրաքանչյուր նստաշրջանի առնվազն երկու նիստում վարչապետը և կառավարության անդամները պատասխանում են պատգամավորների հարցերին:
Պատգամավորների հարցերի կապակցությամբ Ազգային ժողովը որոշումներ չի ընդունում:
Հոդված 19. Պետական մարմինները և պաշտոնատար անձինք պարտավոր են կատարել Ազգային ժողովի մարմինների՝ նրանց իրավասության սահմաններում ներկայացված պահանջները, տրամադրել անհրաժեշտ նյութեր և փաստաթղթեր: Ազգային ժողովի հանձնաժողովների՝ նրանց իրավասության սահմաններում ներկայացված հանձնարարականները ենթակա են պարտադիր քննարկման պետական մարմինների և պաշտոնատար անձանց կողմից: Քննարկման արդյունքների և ձեռնարկված միջոցների մասին օրենքով սահմանված ժամկետում հաղորդվում է պահանջ ներկայացրած մարմնին:
Հոդված 20. Պատգամավորը կաշկանդված չէ հրամայական մանդատով, առաջնորդվում է իր խղճով և համոզմունքներով:
Հոդված 21. Սույն օրենքն ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից:
Հոդված 22. Սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած համարել 1994թ. դեկտեմբերի 22-ի «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ազգային ժողովի մասին» օրենքը՝ հետագա փոփոխություններով և լրացումներով:
ԱՆՑՈՒՄԱՅԻՆ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ
Հոդված 23. Սույն օրենքին հակասող Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքները ենթարկել համապատասխան փոփոխությունների:
|
ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՆԱԽԱԳԱՀ՝ |
Ա. ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ |
|
19 մարտի 2001թ.
ք. Ստեփանակերտ
ՀՕ-135 |
|