|
ՄԱ-ԿԱՐ-ԴԱԿ |
ՈՐԱ-
ԿԱ-
ՎՈ-
ՐՈՒՄ |
ԿՐԹԱԿԱՆ
ԱՍՏԻՃԱՆ/
ԾՐԱԳԻՐ |
Բ Ն ՈՒ Թ Ա Գ Ր Ի Չ Ն Ե Ր |
|
ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐ |
ՀՄՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ |
ԿԱՐՈՂՈՒՆԱ-
ԿՈՒԹՅՈՒՆ
(ԿՈՄՊԵՏԵՆՑԻԱ) |
|
1-ին |
ՏԱՐՐԱ-
ԿԱՆ
ԿՐԹՈՒ-
ԹՅԱՆ
ՎԿԱՅԱ-
ԿԱՆ |
Միջնա-
կարգ
կրթու-թյան
1-ին
աստի-ճան՝
տար-
րական կրթու-թյուն
Տևողու-
թյունը`
4 տարի
|
● Տարրական գիտելիքներ,
որոնք անհրաժեշտ են
մայրենի լեզվով գրելու,
կարդալու, խոսելու և
թվաբանական
գործողություններ
կատարելու համար:
● Տարրական գիտելիքներ
բնության, հասարակության,
արվեստի և հայ ժողովրդի պատմության վերաբերյալ:
● Օտար լեզվով
սահմանափակ
բառապաշարի և արտահայտությունների իմացություն՝ իր անձը
և պարզ առօրյա
իրադրությունները
նկարագրելու համար: |
Տարրական հմտություններ,
որոնք անհրաժեշտ են պարզ
առաջադրանքներ և
գործողություններ կատարելու
համար՝ անհրաժեշտության
դեպքում կիրառելով պարզագույն
կանոններ, գործիքներ,
չափիչ ու այլ սարքեր և
տեղեկատվական և
հաղորդակցական
տեխնոլոգիաներ
(այսուհետ` ՏՀՏ): |
● Գործել և սովորել
անմիջական վերահսկո-
ղության ներքո՝
ծանոթ ու հստակ
սահմանված պայմաններում,
և ներկայացնել կատարած աշխատանքը: |
|
2-րդ |
ՀԻՄՆ-
ԱԿԱՆ
ԿՐԹՈՒ-
ԹՅԱՆ
ՎԿԱ-
ՅԱԿԱՆ |
Միջնա-
կարգ
կրթու-թյան
2-րդ
աստի-ճան՝
միջին
դպրոց
Տևողու-
թյունը`
5 տարի
|
Բազային գիտելիքներ
մայրենի ու օտար
լեզուներից, ՏՀՏ-ից, մաթեմատիկայից,
ինչպես նաև բնագի-
տական, հասարա-
կագիտական, արվեստի,
սպորտի, անվտանգ կենսագործունեության բնագավառների
առարկաներից՝
հետագա ուսումնա-
ռության կամ մաս-
նագիտական պատ-
րաստվածություն
չպահանջող
աշխատանք
կատարելու համար: |
Իմացական, ճանաչողական,
հաղորդակցման և
գործնական բնույթի
որոշակի հմտություններ,
որոնք նպատակաուղղված են`
1) հանձնարարված
առաջադրանքների
կատարմանը և առօրյա
խնդիրների լուծմանը՝
պարզ կանոնների,
մեթոդների գործիքների
և սարքերի կիրառման
միջոցով,
2) անհրաժեշտ տեղեկատվության
որոնմանը, հավաքագրմանը և
պահպանմանը՝ անհրաժեշտության
դեպքում կիրառելով ՏՀՏ,
3) օտար լեզվով ամենօրյա
կիրառություն ունեցող
արտահայտություն-
ների ընկալմանը և գործածությանը:
|
● Գործել և սովորել
վերահսկողության ներքո՝
ծանոթ և հստակ սահմանված պայմաններում, որոշ
աստիճանի ինքնուրույնության
և պատասխանատվության դրսևորմամբ:
● Հասկանալ բնության,
հասարակական և առօրյա
կյանքի տարբեր երևույթները
և կատարել դատողություններ դրանց վերաբերյալ:
● Տիրապետել
հասարակական
համակեցության
կանոններին և
դրսևորել քաղաքացիական գիտակցության տարրեր:
● Դրսևորել ազգային և համամարդկային
մշակութային արժեքների ընդհանուր իմացություն: |
|
3-րդ |
ԱՐՀԵՍ-
ՏԱՎՈՐ
(Հիմնա-
կան
կրթու-
թյամբ)
(Վարպե-
տային
ուսուց-
ման
որակա-
վորման
վկայա-
կան) |
Նախնա-
կան
մասնագի-
տական
(արհես-
տագոր-
ծական)
կրթական
ծրագիր
Տևողու-
թյունը`
6 ամսից
1 տարի |
● Բազային գիտելիքներ
մայրենի ու օտար
լեզուներից, ՏՀՏ-ից, մաթեմատիկայից,
ինչպես նաև հասարակագիտական, բնագիտական,
արվեստի, սպորտի,
անվտանգ կենսագոր-
ծունեության
բնագավառների
առարկաներից՝
որոշակի ոլորտում
պարզ աշխատանք
կատարելու կամ
հետագա ուսումնառության համար:
● Ընդհանուր հասկացությունների, սկզբունքների և
մեթոդների իմացություն,
որոնք բավարար են պարզ մասնագիտական
գործունեություն
իրականացնելու համար: |
● Իմացական, ճանաչողական,
հաղորդակցման և գործնական
բնույթի բազային հմտություններ,
որոնք անհրաժեշտ են`
1) որոշակի մասնագիտական
խնդիրների լուծման և
առաջադրանքների
կատարման համար՝ համապա-
տասխան կանոնների, մեթոդների,
սարքերի և գործիքների ընտրության
ու կիրառման միջոցով,
2) անհրաժեշտ տեղեկատվության
հավաքագրման և օգտագործման
համար՝ անհրաժեշտության
դեպքում կիրառելով ՏՀՏ,
3) օտար լեզվով ամենօրյա
կիրառություն ունեցող
արտահայտու թյունների
գործածության համար:
● Ուսումնառության արդյունքում
ձեռք բերած գիտելիքները
և իմացությունն աշխատանքում կիրառելու պարզ
մասնագիտական հմտություններ: |
● Աշխատանքի և
ուսումնառության
ընթացքում ցուցաբերել
ինքնուրույնություն և
ստանձնել
առաջադրանքների
կատարման արդյունքների
հանդեպ անձնական պատասխանատվություն:
● Հարմարեցնել սեփական
վարքագիծը խնդիրների
լուծման ընթացքում ի
հայտ եկող
հանգամանքներին:
● Բացատրել ու կատարել եզրահանգումներ բնության, հասարակության և
առօրյա
կյանքի տարբեր
երևույթների ու օրինաչափությունների
վերաբերյալ:
● Տիրապետել
հասարակական
համակեցության
կանոններին և
դրսևորել քաղաքացիական գիտակցություն:
● Կարևորել ազգային և համամարդկային
մշակութային արժեքները: |
|
4-րդ |
1. ՄԻՋՆԱ-
ԿԱՐԳ
ԿՐԹՈՒ-
ԹՅԱՆ
ԱՏԵՍՏԱՏ
2.ԱՐՀԵՍ-
ՏԱՎՈՐ
(Միջնա-
կարգ
կրթու-
թյամբ)
(Արհես-
տագոր-
ծական
կրթու-
թյան
դիպլոմ) |
Միջնա-
կարգ
կրթու-թյան
3-րդ
աստի-ճան՝ ավագ
դպրոց
Տևողու-
թյունը`
3 տարի
Նախնա-
կան
մասնագի-տական
(արհես-
տագոր-
ծական) կրթական ծրագիր
Տևողու-
թյունը`
1-ից 3 տարի |
● Փաստական և
տեսական հիմնարար գիտելիքներ միջնակարգ կրթության բոլոր բնագավառներից՝
հետագա աշխատանքի
կամ ուսումնառության համատեքստում:
● Աշխատանքի
բնագավառին առնչվող ընդհանուր
հասկացությունների, սկզբունքների
և մեթոդների
իմացություն, որոնք
պահանջվում են
հետագա մասնագի-
տական գործունեություն իրականացնելու համար: |
● Տարաբնույթ իմացական,
ճանաչողական, հաղորդակցման
և գործնական հմտություններ,
որոնք անհրաժեշտ են.
1) աշխատանքի կամ
հետագա ուսումնառության
որևէ բնագավառում կոնկրետ
խնդիրներ լուծելու, առա-
ջադրանքներ և ուսումնասիրու-
թյուններ կատարելու,
ինչպես նաև գործածված
մեթոդներն ու ձեռք բերված
արդյունքները վերլուծելու և
ամփոփելու համար.
2) տեղեկատվության
հավաքագրման, համադրման
դասակարգման, և օգտագործման
համար՝ կիրառելով ՏՀՏ.
3) օտար լեզուներով
գրավոր և բանավոր
հաղորդակցվելու
համար:
● Ուսումնառության արդյունքում
ձեռք բերած գիտելիքները
և իմացությունը աշխատանքում
կիրառելու մասնագիտական
հմտություններ: |
●Ինքնուրույն կազմակերպել
և կառավարել սեփական
աշխատանքային կամ ուսումնա-
ռության գործընթացները՝
կանխատեսելի, բայց փոփոխունակ
միջավայրում և ստանձնել դրանց
գնահատման ու բարելավման որոշ
պատասխանատվություն:
● Հստակ ուղղորդման
ներքո բացահայտել
սեփական կրթական
պահանջմունքները`
ուսումնառությունը
շարունակելու համար:
● Կազմակերպել այլ անձանց
առօրյա գործողությունները:
● Կատարել բնության, հասարա-
կության և առօրյա կյանքի
տարաբնույթ երևույթների
վերլուծություններ՝ կիրառելով
հիմնավորման և ապացուցման
մեթոդներ:
● Պահպանել հասարակական
համակեցության կանոնները
և դրսևորել քաղաքացիական
գիտակցությամբ վարքագիծ:
● Արժևորել և գնահատել
ազգային և համամարդկային
արժեքները: |
|
5-րդ |
ՄԱՍ-
ՆԱԳԵՏ
(Միջին
մասնագի-
տական
կրթու-
թյան
դիպլոմ) |
Միջին
մասնագի-տական կրթական ծրագիր
Տևողու-
թյունը`
2-ից 5
տարի |
● Հիմնարար և
համակողմանի
փաստական,
տեսական և
մասնագիտացված
գիտելիքներ՝
աշխատանքի կամ ուսումնառության
ոլորտից:
● Մասնագիտության
հիմնարար
հասկացությունների, տեսությունների և
մեթոդների իմացություն: |
● Բազմակողմանի և համապարփակ
իմացական, ճանաչողական,
վերլուծական և գործնական
հմտություններ, որոնք անհրաժեշտ են.
1) տարաբնույթ, այդ թվում`
մասնագիտական խնդիրները
բացահայտելու համար.
2) առաջացած խնդիրների վերաբերյալ
դատողություններ կատարելու և
լուծումներ առաջադրելու համար`
ցուցաբերելով ստեղծագործական
մոտեցում:
● Հաղորդակցման և ՏՀՏ հմտություններ,
որոնք անհրաժեշտ են.
1) մասնագիտությանն առնչվող տեղեկա-
տվությունը, գաղափարները,
հասկացությունները, խնդիրներն
ու դրանց լուծումները բացատրելու
և հանրության նեղ շրջանակներում
ներկայացնելու համար.
2) մասնագիտական ոլորտում
աշխատանքը դյուրացնելու
և արագացնելու համար.
3) մասնագիտությանն առնչվող
քանակական և որակական տվյալները հավաքագրելու, մշակելու և վերլուծելու համար: |
● Որոշ չափով կառավարել
և վերահսկել աշխատանքային
կամ ուսումնառության
գործընթացներ՝ անկանխատեսելի
ու փոփոխունակ միջավայրում,
ստանձնել սեփական ու
այլ անձանց գործողություն-
ներին հետևելու և դրանք
բարելավելու պատասխանատվություն:
● Բացահայտել սեփական
կրթական պահանջմունքները
և կայացնել որոշում հետագա
ուսումնառության վերաբերյալ:
● Պահպանել հասարակական
համակեցության կանոնները,
կենսական տարբեր
իրավիճակներում դրսևորել
քաղաքացիական գիտակցությամբ
վարքագիծ, ինչպես նաև
իրականացնել որոշակի
վերահսկողություն թիմում այդ
կանոնների պահպանման
նկատմամբ:
● Կիրառել ազգային և
համամարդկային
արժեքները առօրյա հարաբերու-
թյուններում: |
|
ՄԱ-ԿԱՐ-ԴԱԿ |
ՈՐԱԿԱ-
ՎՈՐՈՒՄ |
ԿՐԹԱԿԱՆ
ԾՐԱԳԻՐ |
ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐ |
ՀՄՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ |
ԿԱՐՈ-
ՂՈՒՆԱ-
ԿՈՒԹՅՈՒՆ
(ԿՈՄՊԵ-
ՏԵՆՑԻԱ) |
|
Գիտելիքի կիրառման հմտություններ |
Հաղորդակց-
ման, տեղեկա-տվական հաղորդակ-
ցական
տեխնոլո-
գիաների
(ՏՀՏ) և տվյալ-
ների հետ աշխատելու հմտություն-
ներ |
Ընդհան-
րական իմացական հմտու-
թյուններ |
Ինքնուրույ-
նություն և պատասխանա-տվություն |
|
6-րդ |
ԲԱԿԱ-
ԼԱՎՐ
(Բակա-
լավրի
դիպլոմ) |
Բակա-
լավրի
կրթական ծրագիր
Տևողու-
թյունը` առնվազն
3 տարի
(Կրեդիտ-
ների
փոխանց-
ման և
կուտակ-
ման
համա-
կարգ, այսուհետ` ԿՓԿՀ)
(180-240
ԿՓԿՀ) |
Մասնագի-
տական
աշխատանքի
կամ ուսումնա-
ռության ոլորտի
արդի և հիմնարար հասկացություն-
ների, տեսություն-
ների ու մեթոդների իմացություն և առաջադեմ գիտելիքներ: |
Հմտություններ, որոնք ցուցաբե-
րում են նորա-
րարական ու առաջադեմ մոտեցումներ
և անհրաժեշտ են ձեռք բերած գիտելիքը և իմացությունը մասնագիտական աշխատանքի
կամ ուսումնա-
ռության
ընթացքում
ծագած անկանխա-
տեսելի
խնդիրները
լուծելիս: |
●Տվյալ ոլորտին
առնչվող
տեղեկատվությունը,
փաստարկները,
գաղափարները,
խնդիրները և դրանց լուծումները
մասնագիտական և ոչ մասնագիտական
հանրությանը ներկայացնելու և բացատրելու
հմտություններ։
● Մասնագիտական
ոլորտում խնդիրներ
լուծելու և
աշխատանքը
դյուրացնելու
համար ՏՀՏ-ներ
կիրառելու
հմտություններ:
● Մասնագիտական
ոլորտին առնչվող
քանակական և
որակական
տվյալներ հ
ավաքագրելու,
մշակելու,
վերլուծելու և
մեկնաբանելու
հմտություններ`
հիմնավորված
դատողություններ
անելու համար: |
● Վերլուծելու և
եզրահանգումներ
կատարելու
հմտություններ՝
դրսևորելով
քննադատական
մտածողություն:
● Հմտություններ,
որոնք պահանջում
են ստեղծագործական
մոտեցում ոլորտի
մասնագիտական
խնդիրները
բացահայտելիս
և տարբեր լուծումներ
առաջադրելիս: |
● Ծավալել լիարժեք մասնագիտական գործունեություն:
● Կառավարել մասնագիտական գործառույթներ ու ծրագրեր անկանխա- տեսելի աշխա- տանքային կամ ուսումնական միջավայրում,
ստանձնել պատասխա- նատվություն առանձին անհատների կամ թիմի մասնագի- տական զարգացման համար:
● Որոշել հետագա ուսումնառության կամ աշխատանքի ուղիները՝ ելնելով սեփական պահանջմունքներից:
● Գիտակցել անձնական պատասխա- նատվությունը ազգի և պետության հանդեպ, հետամուտ լինել ժողովրդավարական սկզբունքերի իրագործմանը, ազգային և համամարդկային արժեքների տարածմանը: |
|
7-րդ |
ՄԱ-
ԳԻՍՏ-
ՐՈՍ
(Մա-գիստ-
րոսի
դիպլոմ)
ԴԻՊԼՈ-
ՄԱ-
ՎՈՐ-
ՎԱԾ ՄԱՍՆԱ-ԳԵՏ
(Դիպլո-մա-
վորված
մասնա-
գետի
դիպլոմ) |
Մագիս-
տրոսի
կրթական ծրագիր
Տևողու-
թյունը` առնվազն
1 տարի
(60-120
ԿՓԿՀ)
Դիպլո-
մավոր-
ված
մասնա-
գետի
կրթական ծրագիր
Տևողու-
թյունը` առնվազն
5 տարի |
● Խորը
մասնագի-
տացված
գիտելիքներ՝
այդ թվում տվյալ ոլորտի վերջին ձեռքբերումների վերաբերյալ,
որոնք
կիրառվում են ուսումնառության, հետազոտության
և աշխատանքի ընթացքում։
● Տվյալ մասնագիտական բնագավառի և միջմասնագի-
տական
ոլորտների տեսությունների, առաջավոր սկզբունքների ու մեթոդների իմացություն: |
Առանցքային մասնագիտական հմտություններ, որոնք անհրաժեշտ են.
● հետազոտական
ու նորարական գործունեություն իրականացնելիս՝ տարբեր
ոլորտների գիտելիքը համակցելու և
նոր գիտելիք ստեղծելու համար,
● նոր և անծանոթ իրադրություն-ներում տեսական
ու գործնական խնդիրներ
լուծելու համար: |
● Մասնագիտական և ոչ մասնագի-
տական լայն հանրությանն
իր եզրահան-
գումները,
համապա-
տասխան հիմնավորում-
ները և հետազոտության արդյունքները
հստակ ու համակարգված ներկայացնելու
և բացատրելու հմտություններ:
● Մասնագիտա-
կան և/կամ միջմասնագի-
տական ոլորտ-
ներում բարդ խնդիրներ
լուծելիս և հետազոտու-
թյուններ
կատարելիս
ՏՀՏ-ները վարժ կիրառելու հմտություններ:
● Հմտություններ, որոնք անհրա-
ժեշտ են մասնա-գիտական և/կամ միջմասնագի-
տական ոլորտ-
ներին առնչվող քանակական ու որակական տվյալները
խորը
վերլուծելու և գնահատելու
համար՝ ոչ ամբողջական
կամ սահմա-
նափակ տեղե-կատվության պայմաններում եզրահանգումներ անելու և
որոշումներ կայացնելու նպատակով: |
Հմտություններ,
որոնք անհրաժեշտ
են մասնագիտական
ոլորտի հիմնախն-
դիրները
հետազոտելու,
արդիական
գաղափարներ
ու մոտեցումներ առաջադրելու,
ինչպես նաև
ոլորտի գիտելիքի
և պրակտիկայի ընդլայնմանը
միտված
նորարարական
ու ստեղծագոր-
ծական լուծումներ առաջարկելու
համար: |
● Մասնագի-
տական կամ
ուսումնա-
ռության
ոլորտում
ծավալել գործունեություն,
որը պահանջում
է բարդ և
անծանոթ
աշխատան-
քային
իրադրություն-
ների
կառավարման
ու վերափոխման ռազմավարական
նոր մոտեցումներ:
● Նպաստել մասնագիտական գիտելիքի
զարգացմանը:
● Ստանձնել
թիմի ռազմա-
վարական
նպատակների իրագործումը վերահսկելու պատասխա-նատվություն:
● Գնահատել
իր շարունա-
կական
կրթության ու մասնագի-
տական
զարգացման կարիքները՝
արդի տեխնոլո-
գիական զարգացումների համատեքստում, ունակ լինել շարունակելու ուսումնա-
ռությունը
արագ
փոփոխվող միջավայրերում:
● Նպաստել քաղաքացիական հասարակության զարգացմանը:
● Գործել` զուգակցելով
հայոց ազգային արժեհամա-
կարգն ու պատմամշա-կութային
փորձը
համամարդ-
կային
արժեքների
հետ: |
|
8-րդ |
ԳԻՏՈՒ-
ԹՅՈՒՆ-
ՆԵՐԻ
ԹԵԿՆԱ-
ԾՈՒ (Գիտու-թյուն-
ների թեկնա-ծուի վկայա-կան) |
Հետբու-
հական մասնագի-տական կրթական ծրագիր Տևողու-թյունը` առնվազն 3 տարի (180 ԿՓԿՀ) |
● Առավել
առաջադեմ (առաջանցիկ) գիտելիքներ
մասնագի-
տական
բնագավառից և միջմասնագի-
տական
ոլորտներից,
որոնք
կիրառվում են ուսումնառության, գիտական
հետազոտու-
թյունների և աշխատանքի ընթացքում:
●Մասնագի-
տական
բնագավառի և միջմասնա-
գիտական
ոլորտների
նորագույն տեսությունների, մոտեցումների, վարկածների և գիտահետա-
զոտական
մեթոդների համընդգրկուն
և խոր իմացություն: |
Առաջադեմ մասնագիտական հմտություններ` ներառյալ սինթեզ և գնահատում, որոնք անհրաժեշտ են.
● ձեռք բերած գիտելիքը և բնագավառի հայեցակարգային սկզբունքների և մեթոդների իմացությունը բարդ տեսական ու գործնական խնդիրներ լուծելիս,
● նորարարական գիտական հետազոտություններ պլանավորելիս և իրականացնելիս: |
● Տեսական ու գործնական,
բարդ և համալիր խնդիրներ, հետազոտության արդյունքներ գիտական շրջանակներին
և լայն հանրու-
թյանը ներկա-ծյացնելու և
դրանք մեկնա-
բանելու զար-
գացած
հմտություններ:
● Գիտական հետազոտու-
թյուն կատա-
րելիս և նոր
գիտելիք
ստեղծելիս
ՏՀՏ-ները համակողմանի կիրառելու հմտություններ:
● Փոխկապակ-
ցված տարբեր ոլորտներից
ստացած
մեծածավալ քանակական
ու որակական տվյալները գնահատելու և օգտագործելու հմտություններ՝
բարդ և համալիր գաղափարներ առաջադրելու և
նոր գիտելիք ստեղծելու
համար: |
Հմտություններ,
որոնք անհրաժեշտ են.
1) բարդ և վերացական գաղափարներ առաջադրելու,
2) առկա տեղեկատվությունն
ու հիմնախնդիրները ներկայացնելու և
դրանց վերաբերյալ
նոր և ինքնատիպ մեկնաբանություններ անելու համար՝
հիմնվելով
գիտական հետազոտության արդյունքների վրա:
● Հմտություններ,
որոնք անհրաժեշտ են.
1) ինքնատիպ հետազոտություն պլանավորելու և իրականացնելու
համար,
2) այնպիսի
արդյունքներ
ստանալու
համար, որոնք, հանդիսանալով
ներդրում
գիտության և/կամ մասնագիտական գործունեության
ոլորտում,
տպագրվում են
ազգային և
միջազգային
գրախոսվող հրատարակու-
թյուններում,
3) հետազոտու-
թյան արդյունք-
ները տեսության վերածելու համար: |
● Գիտակրթական և մասնագիտական առաջատար ոլորտներում նախաձեռնել
և ղեկավարել համալիր նորարարական գործընթացներ՝ դրսևորելով գիտական և մասնագիտական
բարեխղճություն, անկախություն
ու ինքնուրույնություն:
● Ղեկավարել հետազո-
տական կամ մասնագի-
տական թիմ՝ դրսևորելով բավարար ազդեցություն
և հանձնառության պատրաստակամություն:
● Գործել ի նպաստ
ազգի և պետության հարատև զարգացման՝ պահպանելով ու պաշտպանելով
ազգային և համամարդ-
կային
արժեքները: |