ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ПРАВИТЕЛЬСТВО НАГОРНО-КАРАБАХСКОЙ РЕСПУБЛИКИ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

П О С Т А Н О В Л Е Н И Е

ք.Ստեփանակերտ

г.Степанакерт

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տնտեսական բարեփոխումների հիմնադրույթների իրականացման, հարկային օրենսդրության բարելավման, պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման, տնտեսական իրավախախտումների նկատմամբ հսկողության համակարգի կատարելագործման նպատակով Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է`

1. Լուծարել ԼՂՀ էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարության և Ստեփանակերտի քաղաքային ֆինանսական բաժնի պետական եկամուտների և հարկերի բաժինները:

2. ԼՂՀ էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարության կազմում ստեղծել հարկային տեսչություն:

3. Հանձնարարել ԼՂՀ էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարությանը եռամսյա ժամկետում առաջարկություն ներկայացնել ԼՂՀ կառավարությանը` վարչատարածքային հարկային տեսչությունների կառուցվածքների մասին:

4. Հաստատել ԼՂՀ էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարության հարկային տեսչության կանոնադրությունը (կցվում է):

Կ Ա Ն Ո Ն Ա Դ Ր ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն

1. Ընդհանուր դրույթներ

1.1. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչությունը էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարության կազմում գործող մարմին է, որն իրականացնում է հանրապետության տարածքում հարկային և գնագոյացման հարցերի վերաբերյալ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենսդրական ակտերի կատարման վերահսկողությունը:

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչությունը պատասխանատվություն է կրում հանրապետության հարկային ոլորտում տիրող վիճակի և բյուջեի եկամուտների ապահովման համար:

2. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչության հիմնական խնդիրներն ու ֆունկցիաները

2.1. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչության հիմնական խնդիրներն են.

- Հարկերի և բյուջե կատարվող մյուս պարտադիր վճարումների ճիշտ հաշվարկման և ժամանակին բյուջե մուծման ապահովումը;

- գործող օրենսդրության համաձայն արտաբյուջետային և այլ ֆոնդեր ուղղվող միջոցների (այդ թվում` սոցիալական ապահովագրության վճարումների) հաշվարկման ճշտության, լրիվ և ժամանակին մուծման վերահսկողությունը;

- պետության կողմից հաստատագրված և կարգավորվող գների և սակագների կիրառման ճշտության և տեսչական վերահսկողության իրականացումը;

- կառավարության համապատասխան մարմինների հետ համագործակցությունը` հանրապետության տարածքում մշակվող և իրականացվող հարկային քաղաքականության խնդիրների շուրջը;

- հարկերը թաքցնելու հետ կապված տնտեսական իրավախախտումների դեմ պայքարը:

3. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչության աշխատանքի կազմակերպումը

3.1. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչության համակարգն ընդգրկում է վարչատարածքային տեսչությունների ամբողջությունը:

3.2. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչությունը հարկային ոլորտին վերաբերող հարցերը լուծում է օրենսդրությամբ վերապահված իրավունքների սահմաններում:

3.3. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչությունը ղեկավարվում է ԼՂՀ հրամանագրերով, Գերագույն խորհրդի ընդունած օրենքներով, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կառավարության որոշումներով և կարգադրություններով, ինչպես նաև սույն կանոնադրությամբ: Դրանց հիման վրա և ի կատարումն դրանց, ԼՂՀ հարկային տեսչությունն իր իրավասության սահմաններում հրապարակում է հրահանգներ, և տալիս ցուցումներ, որոնց կատարումը պարտադիր է վարչատարածքային տեսչությունների համար և ստուգում է դրանց կատարումը:

3.4. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչությունն ընդհանրացնում է օրենսդրական ակտերի կիրառման պրակտիկան հարկերի ոլորտում, առաջարկություններ է մշակում օրենսդրության կատարելագործման վերաբերյալ ու դրանք, էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարի համաձայնությամբ, ուղարկում է կառավարության քննարկմանը:

3.5. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչությունն իր վրա դրված խնդիրների և ֆունկցիաների իրականացման համար իրավասու է.

ա/ սահմանել հարկերի հաշվառման կարգը;

բ/ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախարարություններում և գերատեսչություններում, հանրապետության տարածքում գործող ձեռնարկություններում, ինչպես նաև հանրապետության քաղաքացիների, օտարերկրյա քաղաքացիների և քաղաքացիություն չունեցող անձանց մոտ անցկացնել գների և սակագների, բյուջետային և արտաբյուջետային հատկացումների, վճարումների ու գանձումների հաշվարկման հետ կապված փաստաթղթերի ստուգումներ, ստանալ անհրաժեշտ բացատրություններ, տեղեկանքներ և տեղեկություններ` կապված ստուգումների ընթացքում ծագող հարցերի հետ;

գ/ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության բանկային հիմնարկություններից ստանալ տեղեկություններ իրավաբանական անձանց հաշվարկային և այլ հաշիվներով կատարվող գործառությունների և այդ հաշիվներում առկա դրամական միջոցների վերաբերյալ;

դ/ իրենց պարտականություններն իրականացնելիս` սեփականատիրոջ, նրա ներկայացուցչի կամ պաշտոնատար անձանց ներկայությամբ մտնել ձեռնարկությունների և քաղաքացիների արտադրական, պահեստային, առևտրական կամ այլ շինություններ, որոնք կարող են կապված լինել շահույթի (եկամտի) ստացման կամ հարկման այլ օբյեկտ պարունակելու հետ;

ե/ ստուգել վարորդների մոտ եղած ուղերթների, ապրանքատրանսպորտային բեռների և այլ փաստաթղթերի համապատասխանությունը տեղափոխվող բեռներին;

զ/ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային օրենսդրությամբ սահմանված բոլոր հարկատուներից, այդ թվում քաղաքացիներից, ձեռնարկությունների և կազմակերպությունների պաշտոնատար անձանցից պահանջել սահմանված ժամկետում վերացնել արձանագրված թերությունները;

է/ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով առգրավել այն փաստաթղթերը և իրեղեն ապացույցները, որոնք վկայում են շահույթի (եկամտի) թաքցման, նվազեցման, ինչպես նաև հարկվող այլ օբյեկտների թաքցման և պետության կողմից հաստատագրված գների կարգապահության խախտման մասին;

ը/ կատարել ստուգիչ գնումներ;

թ/ ԼՂՀ օրենքով սահմանված կարգով դադարեցնել ձեռնարկությունների հաշվարկային և այլ հաշիվներով գործառնությունները բանկերում և այլ ֆինանսա-վարկային հիմնարկություններում, եթե հարկային տեսչություններին թույլ չեն տալիս կատարել ստուգումներ, կամ չեն ներկայացնում բյուջետային և արտաբյուջետային ֆոնդեր մուծումների, գների և սակագների սահմանման և կիրառման հետ կապված հաշվապահական հաշվեկշիռները, հաշվետվությունները, հայտագրերը, հաշվարկներն ու այլ փաստաթղթերը;

ժ/ hրատարակել իրավասության սահմաններում մեթոդական և հրահանգչական ցուցումներ, բացատրություններ, պարզաբանումներ, ձեռնարկներ և գրքույկներ;

ի/ ձեռնարկությունների և քաղաքացիների դեմ հայցեր հարուցել արբիտրաժ և դատարան;

լ/ ստուգումների կազմակերպական և անցկացման ժամանակ անհրաժեշտության դեպքում, սահմանված կարգով, ներգրավել մասնագետների ու այլ աշխատողների;

խ/ ձեռնարկությունների և քաղաքացիների նկատմամբ, օրենքով սահմանված կարգով, կիրառել ֆինանսական և վարչական տույժեր ու տուգանքներ;

ծ/ հարկերի, բյուջետային և արտաբյուջետային պարտադիր մուծումների, ինչպես նաև սույն կանոնադրությամբ և մյուս օրենսդրական փաստաթղթերով սահմանված ապառիկների ժամկետին չմուծված գումարները ձեռնարկություններից բյուջե են գանձվում անառարկելի կարգով, իսկ քաղաքացիներից` դատական կարգով: Մուծման ժամկետի խախտման ամբողջ ժամանակաշրջանի համար գանձվում է տույժ` չմուծված գումարի 0,5 տոկոսի չափով` յուրաքանչյուր օրվա համար:

6. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային տեսչությունը իր վրա դրված խնդիրների և ֆունկցիաների իրականացման ընթացքում պարտավոր է`

ա/ իրականացնել հարկատուների և հարկվող օբյեկտների հաշվառումը;

բ/ հարկման գործընթացում պահպանել իրավաբանական և ֆիզիկական անձանց ԼՂՀ օրենսդրությամբ նախատեսված իրավունքներն ու շահերը;

գ/ ապահովել օրենսդրությամբ սահմանված հարկերի և բյուջե կատարվող մյուս պարտադիր վճարումների ճիշտ հաշվարկման, պետական բյուջե, արտաբյուջետային ֆոնդեր դրանց լրիվ և ժամանակին մուծման վերահսկողությունը, պարզաբանել դրանց օրենսդրական և նորմատիվային այլ փաստաթղթերի կիրարկման կարգը;

դ/ օգտագործել հարկատուների մասին տեղեկությունները բացառապես ծառայողական նպատակներով, պահպանել օրենսդրությամբ նախատեսված կոմերցիոն, առևտրային և ավանդների գաղտնիքը;

ե/ իրականացնել պետության կողմից հաստատագրված գների և վճարների տեսչական հսկողությունը;

զ/ կիրառել և ժամանակին բյուջե գանձել ԼՂՀ օրենսդրությամբ նախատեսված ֆինանսական և այլ պատժամիջոցները;

է/ համապատասխան պետական մարմիններին հանձնել այն իրավախախտումների վերաբերյալ նյութերը, որոնց համար գործող օրենսդրության համաձայն նախատեսված է կարգապահական, վարչական և քրեական պատասխանատվություն;

ը/ հրապարակել հարկերը թաքցնելու հետ կապված տնտեսական իրավախախտումների դեմ մղվող պայքարի գծով տարվող գործունեության արդյունքների և այդ գործունեության բարելավմանը նպաստող միջոցառումների մասին եղած տեղեկությունները քաղաքացիների, հասարակայնության և զանգվածային լրատվության միջոցների պահանջով` բացառությամբ օրենսդրությամբ և սույն կանոնադրությամբ նախատեսված դեպքերի:

7. Հարկային մարմինների գործունեության ընթացքում արգելվում է.

ա/ օրենքով սահմանված և սույն կանոնադրությամբ նախատեսված հիմքերի բացակայության դեպքերում սկսել կամ դադարեցնել օպերատիվ միջոցառումները;

բ/ կատարել այնպիսի գործողություններ, որոնք վտանգի տակ են դնում քաղաքացիների կյանքը, առողջությունը և ունեցվածքը;

գ/ քաղաքացիների նկատմամբ ձեռնարկել օպերատիվ միջոցառումներ` կապված նրանց ազգային պատկանելության, դավանանքի, համոզմունքների, հասարակական կազմակերպություններին և շարժումներին մասնակցելու հետ;

դ/ քաղաքացիներին ստիպել և հրահրել օրինազանցությունների կատարման;

ե/ օգտագործել բռնություն, սպառնալիքներ, շանտաժ, քաղաքացիների և պաշտոնատար անձանց իրավունքները, ազատությունները և օրինական շահերը սահմանափակող այլ օրինական գործողություններ:

8. Վարչատարածքային հարկային տեսչությունների և դրանց պաշտոնատար անձանց գործողությունների նկատմամբ բողոքները և գանգատները ենթակա են քննարկման ԼՂՀ հարկային տեսչության կողմից: Բերված գանգատներով որոշումները պետք է ընդունվեն դրանց ստացման պահից` մեկամսյա ժամկետով: Գանգատներով կայացած որոշումները վերադաս հարկային տեսչության կողմից կարող են գանգատարկվել և բողոքարկվել մեկամսյա ժամկետում: Ընդունված որոշումների հետ իրավաբանական և ֆիզիկական անձանց անհամաձայնության դեպքում դրանք կարող են գանգատարկվել և բողոքարկվել դատական կարգով: Գանգատարկումը չի կասեցնում հարկային տեսչությունների գործողությունները:

9. ԼՂՀ հարկային տեսչությունների պաշտոնատար անձինք իրենց պարտականությունները չկատարելու կամ դրանցում թերանալու, հարկային օրենսդրությամբ նախատեսված առևտրային և ավանդների գաղտնիքը չպահպանելու համար ենթարկվում են կարգապահական, վարչական և քրեական պատասխանատվության` ԼՂՀ օրենսդրությանը համապատասխան:

10. ԼՂՀ հարկային տեսչությունը գլխավորում է հարկային տեսչության պետը, որը էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարի ներկայացմամբ նշանակվում և ազատվում է ԼՂՀ կառավարության կողմից:

ԼՂՀ հարկային տեսչության պետի տեղակալը և բաժնի վարիչները նշանակվում և ազատվում են ԼՂՀ էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարի կողմից:

11. Վարչատարածքային հարկային տեսչությունները առանձին իրավաբանական անձ են և ենթարկվում են միայն ԼՂՀ հարկային տեսչության պետին: Վարչատարածքային տեսչությունների պետերը նշանակվում են ԼՂՀ էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարի կողմից, իսկ պատասխանատու աշխատողները` ԼՂՀ հարկային տեսչության պետի կողմից:

12. Վարչատարածքային հարկային տեսչությունների աշխատողների պաշտոններում նշանակվում են ԼՂՀ հարկային տեսչության կողմից հաստատվող աշխատողների պաշտոնական որակավորման բնութագրի պահանջներին համապատասխանող անձինք: Բարձրագույն և միջնակարգ ուսումնական հաստատություններն ավարտած և ֆինանսահարկային աշխատանքի գործնական փորձ չունեցող անձինք մեկ տարվա ընթացքում անցնում են ստաժավորում: ԼՂՀ հարկային տեսչությունների աշխատողները սահմանված կարգով ատեստավորվում են: Համատեղ ծառայություն ԼՂՀ հարկային տեսչություններում և այլ ձեռնարկություններում ու կազմակերպություններում կատարվող աշխատանքի հետ, ինչպես նաև ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվել չի թույլատրվում, բացառությամբ` գիտամանկավարժական գործունեության:

13. ԼՂՀ հարկային տեսչության պետը`

ա/ պատասխանատվություն է կրում տեսչության վրա դրված խնդիրների և ֆունկցիաների կատարման համար;

բ/ սահմանում է պետի տեղակալի, բաժինների պետերի, տեսչության մյուս աշխատողների պատասխանատվության աստիճանը` հարկային ոլորտի գործունեության համար;

գ/ էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարի համաձայնությամբ հաստատում է կենտրոնական ապարատի կառուցվածքը, հաստիքային ցուցակը;

դ/ իրականացնում է օրենսդրությամբ սահմանված այլ իրավասություններ:

Հարկային տեսչության պետի բացակայության դեպքում նրա հանձնարարությամբ պետի պարտականությունները կատարում է նրա տեղակալը:

14. ԼՂՀ հարկային տեսչության պետն ի պաշտոնե հանդիսանում է ԼՂՀ էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարության կոլեգիայի անդամ:

15. ԼՂՀ էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարության կոլեգիան իր պարբերաբար անցկացվող նիստերում քննության է առնում հարկային ոլորտի զարգացման հիմնական հարցերը և տեսչության գործունեության այլ հարցեր, քննարկում է վարչատարածքային տեսչությունների գործնական ղեկավարման, կատարման ստուգման, կադրերի ընտրության և օգտագործման հարցերը, կարևորագույն հրամանների և հրահանգների նախագծերը, լսում է տեսչության բաժինների և վարչատարածքային տեսչությունների հաշվետվությունները:

Կոլեգիայի որոշումները կենսագործվում են, որպես կանոն, էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարի հրամաններով:

16. ԼՂՀ հարկային համակարգի աշխատողների կողմից բյուջե գանձված լրացուցիչ հարկերի, այլ պարտադիր վճարումների և դրանց վերահսկողական աշխատանքի ընթացքում կիրառված ֆինանսական պատժամիջոցների 10 տոկոսի չափով կազմավորվում է նյութական խրախուսման և սոցիալական զարգացման ֆոնդը, որն օգտագործվում է ԼՂՀ ՊՊԿ-ի 1994թ. հոկտեմբերի 22-ի հ. 512 որոշմանը համապատասխան: