ք. Ստեփանակերտ

Համաձայն «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության մասին» Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքի 5¹-րդ հոդվածի` Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կառավարությունը ո ր ո շ ու մ է.

1. Հաստատել`

1) պրոթեզաօրթոպեդիկ պարագաների, վերականգնման տեխնիկական և այլ օժանդակ միջոցների տրամադրման կարգը` համաձայն N 1 հավելվածի.

2) պրոթեզաօրթոպեդիկ պարագաների, վերականգնման տեխնիկական և այլ օժանդակ միջոցների օգտագործման ժամկետները` համաձայն N 2 հավելվածի:

2. Ուժը կորցրած ճանաչել Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կառավարության 2008 թվականի ապրիլի 15-ի «Պրոթեզաօրթոպեդիկ պարագաների, վերականգնման տեխնիկական և այլ օժանդակ միջոցների տրամադրման կարգը, պրոթեզաօրթոպեդիկ պարագաների, վերականգնման տեխնիկական և այլ օժանդակ միջոցների օգտագործման ժամկետները հաստատելու մասին» N 287 որոշումը:

3. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման պահից:

Կ Ա Ր Գ

I. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

1. Սույն կարգով սահմանվում են պրոթեզաօրթոպեդիկ պարագաների, վերականգնման տեխնիկական և այլ օժանդակ միջոցների (այսուհետ` պարագաներ) տրամադրման հետ կապված հարաբերությունները:

2. Հաշմանդամներին, ինչպես նաև սույն կարգի 4-րդ կետում նշված անձանց պարագաները տրամադրվում են Արցախի Հանրապետության պետական բյուջեի և օրենքով չարգելված այլ միջոցների հաշվին:

(2-րդ կետը փոփ. 16.10.2018 N 844-Ն)

3. Հաշմանդամներին պարագաները (բացառությամբ ձեռնափայտի) առաջին անգամ տրամադրվում են հաշմանդամի վերականգնողական անհատական ծրագրին համապատասխան: Վերականգնողական անհատական ծրագրի կազմման կամ փոփոխման անհրաժեշտության դեպքում հաշմանդամները դիմում են բժշկասոցիալական փորձաքննության ոլորտում իրավասու պետական մարմին:

4. Պրոթեզաօրթոպեդիկ պարագաներ, բացառությամբ սույն կարգի 5-րդ կետում նշվածների, տրամադրվում են Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներին և նրանց հավասարեցված անձանց, Հայրենական մեծ պատերազմում զոհվածների այրիներին, Արցախի Հանրապետության պաշտպանության ժամանակ զոհված զինծառայողների ընտանիքների անդամներին, մինչև 18 տարեկան երեխաներին֊, տարիքային կենսաթոշակառուներին` անձի բնակության վայրն սպասարկող բժշկական կազմակերպության կողմից տրված գրավոր եզրակացության հիման վրա:

(4-րդ կետը փոփ. 16.10.2018 N 844-Ն)

5. Վերին և ստորին վերջույթների պրոթեզները, սրունքի օրթոպրոթեզները, օրթեզները, աչքի պրոթեզները, տրամադրվում են հաշմանդամություն ունեցող, ինչպես նաև կենսաթոշակային տարիքը լրացած, սակայն հաշմանդամություն չունեցող անձանց, իսկ ձայնաստեղծ սարքերը, սայլակները և քայլակները՝ միայն հաշմանդամություն ունեցող անձանց:

Կրծքագեղձի պրոթեզները տրամադրվում են ինչպես հաշմանդամություն ունեցող, այնպես էլ հաշմանդամություն չունեցող կանանց:

(5-րդ կետը խմբ. 27.11.2013 N 824-Ն)

6. Պարագաները, բացառությամբ սայլակների և լսողական սարքերի, տրամադրում է Արցախի Հանրապետության աշխատանքի, սոցիալական հարցերի և վերաբնակեցման նախարարության (այսուհետ` նախարարություն) համակարգում գործող կազմակերպությունը (այսուհետ` կազմակերպություն):

Սայլակները տրամադրում են նախարարության աշխատակազմի սոցիալական ծառայության տարածքային գործակալությունները (այսուհետ՝ գործակալություն), իսկ լսողական սարքերը՝ նախարարությունը:

(6-րդ կետը խմբ. 04.10.2016 N 594-Ն, փոփ. 16.10.2018 N 844-Ն)

7. Սույն կարգի 6-րդ կետի 1-ին պարբերությունում նշված պարագաների հերթական տրամադրման համար եզրակացությունը տալիս է կազմակերպության բժիշկը կամ համապատասխան մասնագետը:

Սույն կարգի 6-րդ կետի 2-րդ պարբերությունում նշված սայլակների, ինչպես նաև հաշմանդամներին լսողական սարքերի հերթական տրամադրման համար եզրակացությունը տալիս է նախարարության բժշկասոցիալական փորձաքննության կենտրոնը (այսուհետ՝ կենտրոն), իսկ տարիքային կենսաթոշակի իրավունք տվող տարիքը լրացած անձանց և մինչև 18 տարեկան երեխաներին լսողական սարքերի հերթական տրամադրման համար՝ աուդիոմետրիկ հետազոտություններ իրականացնող բժշկական հաստատությունը:

(7-րդ կետը խմբ. 04.10.2016 N 594-Ն)

8. Կազմակերպությունը իր տրամադրած պարագաները վերանորոգում է համապատասխան մասնագետի եզրակացության և հիմնավորման հիման վրա՝ Արցախի Հանրապետության պետական բյուջեի և օրենքով չարգելված այլ միջոցների հաշվին:

(8-րդ կետը փոփ. 04.10.2016 N 594-Ն, փոփ. 16.10.2018 N 844-Ն)

9. Պարագաները տրամադրվում են սույն որոշման N 2 հավելվածով սահմանված պրոթեզաօրթոպեդիկ պարագաների, վերականգնման տեխնիկական և այլ օժանդակ միջոցների օգտագործման ժամկետներին համապատասխան:

10. Սույն կարգով սահմանված ժամկետներից շուտ հաշմանդամների պրոթեզավորման և օրթեզավորման մասին մասնագիտական եզրակացություն տալիս է կենտրոնը։

(10-րդ կետը փոփ. 04.10.2016 N 594-Ն)

II. ՊՐՈԹԵԶՆԵՐԻ ԵՎ ՕՐԹԵԶՆԵՐԻ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒՄԸ

11. Առաջին անգամ ստորին վերջույթի պրոթեզավորման դեպքում, մինչև հիմնական պրոթեզի պատրաստումը, հաշմանդամի համար պատրաստվում և տրամադրվում է բուժամարզական պրոթեզ: Բուժամարզական պրոթեզը փոխարինվում է հիմնական պրոթեզով, երբ անդամահատված ծայրատի անատոմիական փոփոխությամբ պայմանավորված այն հնարավոր չէ օգտագործել:

12. Վերին վերջույթի պրոթեզի կարիք ունեցող հաշմանդամին չորս տարվա ընթացքում տրամադրվում են մեկ կոսմետիկ պրոթեզ և մեկ շարժողական պրոթեզ:

13. Վերին կամ ստորին վերջույթի պրոթեզ կրող հաշմանդամին, անկախ նոր պրոթեզ տրամադրելու ժամկետից, յուրաքանչյուր տարի տրամադրվում է ծայրատի երեք ձեռնոց կամ ութ գուլպա:

III. ՕՐԹՈՊԵԴԻԿ ԿՈՇԻԿՆԵՐԻ ԵՎ ՊՐՈԹԵԶԻ ԿՈՇԻԿՆԵՐԻ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒՄԸ

14. Հաշմանդամներին յուրաքանչյուր տարի տրամադրվում է երկու զույգ օրթոպեդիկ կոշիկ, մեկ զույգ` առանց տաքացված տակդիրների և մեկ զույգ` կիսաճիտք կամ երկարաճիտք: Ելնելով հիվանդության առանձնահատկությունից` կարող են տրամադրվել տարեկան միայն երկու զույգ կիսաճիտք օրթոպեդիկ կոշիկներ: Պրոթեզավորված և օրթեզավորված հաշմանդամներին յուրաքանչյուր տարի տրվում է երկու զույգ պրոթեզի (օրթեզի) կոշիկ, մեկ զույգ` առանց տաքացված տակդիրների և մեկ զույգ` կիսաճիտք կամ երկարաճիտք:

15. Վերին երկու վերջույթների ծայրատներով, ինչպես նաև մեկ ձեռքի ծայրատով, մյուս ձեռքի դաստակի ձևախեղումով հաշմանդամներին տրվում է կոշիկ` կողային ռետինե ժապավեններով:

IV. ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԱՅԼ ՕԺԱՆԴԱԿ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒՄԸ

16. 1-ին խմբի հաշմանդամներին և մինչև 18 տարեկան հաշմանդամ երեխաներին, վերականգնողական անհատական ծրագրին համապատասխան, տրամադրվում է սայլակ: Նկատի ունենալով հաշմանդամի առողջական վիճակը` սայլակը կարող է ստանալ նրա հարազատներից որևէ մեկը, ով սույն կարգով նախատեսված փաստաթղթերի հետ միասին ներկայացնում է նաև իր անձը հաստատող փաստաթուղթը:

(16-րդ կետը փոփ. 04.10.2016 N 594-Ն)

17. Ստորին վերջույթների ազդրային հատվածների երկկողմանի անդամահատումից հետո, սայլակ ստացած հաշմանդամին, անհրաժեշտության դեպքում տրամադրվում է նաև փոքր տրամաչափի սայլակ:

18. Լսողական սարքերը հաշմանդամներին տրամադրվում են վերականգնողական անհատական ծրագրին համապատասխան, իսկ տարիքային կենսաթոշակի իրավունք տվող տարիքը լրացած անձանց, ինչպես նաև մինչև 18 տարեկան երեխաներին` աուդիոմետրիկ հետազոտություններ իրականացնող բժշկական հաստատության եզրակացության հիման վրա:

18.1. 1-ին խմբի հաշմանդամ և մինչև 18 տարեկան հաշմանդամ երեխա չհանդիսացող անձանց սայլակ, իսկ սույն կարգի 18-րդ կետում չնշված անձանց լսողական սարք տրամադրվում է Արցախի Հանրապետության աշխատանքի, սոցիալական հարցերի և վերաբնակեցման նախարարի հրամանով՝ նախարարության աշխատակազմի ընտանիքների կարիքավորության գնահատման և սոցիալական աջակցության վարչության առաջարկությամբ պետական բյուջեի և օրենքով չարգելված այլ միջոցների հաշվին՝ տվյալ տարվա համար ձեռքբերված սայլակների և լսողական սարքերի ընդհանուր թվի 5 տոկոսի չափով:

(18.1-ին կետը լրաց. 04.10.2016 N 594-Ն, փոփ. 16.10.2018 N 844-Ն)

19. Ելնելով անձի առողջական վիճակից, տարիքից և ծայրատի ձևից` կազմակերպության բժշկի կամ համապատասխան մասնագետի եզրակացությամբ, անձը կարող է ստանալ 1 կամ 2 արմնկային կամ 1 կամ 2 թևատակի հենակ, կամ 1 ձեռնափայտ և 1 հենակ կամ 2 ձեռնափայտ:

20. Կրծքագեղձի պրոթեզ հաշմանդամներին տրամադրվում է վերականգնողական անհատական ծրագրին համապատասխան, իսկ հաշմանդամություն չունեցող կանանց` բժշկական հաստատության եզրակացության հիման վրա։

Վերին և ստորին վերջույթների պրոթեզները, սրունքի օրթոպրոթեզները, աչքի պրոթեզները, օրթեզները կենսաթոշակային տարիքը լրացած, սակայն հաշմանդամություն չունեցող անձանց տրամադրվում է բժշկասոցիալական փորձաքննության հանձնաժողովի մասնագիտական եզրակացության հիման վրա:

(20-րդ կետը լրաց. 27.11.2013 N 824-Ն)

21. Պարագաներ ստանալու համար անձը դիմում է կազմակերպություն կամ գործակալություն կամ նախարարություն` ներկայացնելով անձը հաստատող փաստաթուղթ (մինչև 16 տարեկան երեխաների համար նրանց ծնողներից մեկը կամ այլ օրինական ներկայացուցիչը ներկայացնում է իր անձը հաստատող փաստաթուղթը և երեխայի ծննդյան վկայականը)։ Հաշմանդամները ներկայացնում են հաշմանդամության վկայականը (առաջին անգամ դիմելու դեպքում` նաև վերականգնողական անհատական ծրագիրը), սույն կարգի 4-րդ կետում նշված անձինք, ինչպես նաև 5-րդ կետում նշված հաշմանդամություն չունեցող կանայք` համապատասխան կարգավիճակը հավաստող փաստաթուղթ և բժշկական եզրակացությունը, իսկ աչքի և ձայնալարերի պրոթեզավորման առաջնակի դեպքերում` համապատասխան մասնագիտացված բժշկական կազմակերպության եզրակացությունը։

Սույն կարգի 18.1-ին կետով նախատեսված դեպքում անձը, սայլակ կամ լսողական սարք ստանալու համար, դիմում է նախարարություն՝ ներկայացնելով անձը հաստատող փաստաթուղթը և բժշկական հաստատության եզրակացությունը:

(21-րդ կետը փոփ., լրաց. 04.10.2016 N 594-Ն, փոփ. 16.10.2018 N 844-Ն)

22. Կազմակերպությունում պարագաներ ստացող անձանց համար լրացվում է անձնական քարտ, որտեղ նշվում են ստացողի ազգանունը, անունը, հայրանունը, բնակության վայրը, ծննդյան տարեթիվը, հիվանդության ախտորոշումը, պարագաների անվանումները, տրամադրման ամսաթիվը, սոցիալական կարգավիճակը:

23. Պարագան ստացող անձը կազմակերպությունից պարագաներ ստանալիս` ստորագրում է անձնական քարտում:

24. Անձնական քարտը պահպանվում է Արցախի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով:

(24-րդ կետը փոփ. 16.10.2018 N 844-Ն)

25. Կազմակերպությունը պարտավոր է անձի խնդրանքով նրան տրամադրել քաղվածք անձնական քարտից:

26. Կազմակերպությունը կամ գործակալությունը կամ նախարարությունը մատուցված ծառայության վերաբերյալ հաշմանդամի վերականգնողական անհատական ծրագրում կատարում է համապատասխան նշում, որը վավերացվում է կազմակերպության կամ տարածքային մարմնի կամ նախարարության աշխատակազմի կնիքով:

(26-րդ կետը խմբ. 04.10.2016 N 594-Ն, փոփ. 16.10.2018 N 844-Ն)

27. Պարագաները հաշմանդամին տրամադրվում են անհատական հարմարեցումից և հաշմանդամին օգտագործման ձևը սովորեցնելուց հետո:

28. Կենտրոնը մինչև յուրաքանչյուր ամսվա 10-ը կազմակերպություն, գործակալություն և նախարարություն է ներկայացնում տեղեկատվություն նախորդ ամսում վերականգնողական անհատական ծրագրով նախատեսված պարագաների կարիք ունեցող հաշմանդամների մասին:

(28-րդ կետը փոփ. 04.10.2016 N 594-Ն, փոփ. 16.10.2018 N 844-Ն)

29. Կազմակերպությունը և գործակալությունը մինչև յուրաքանչյուր ամսվա 10-ը նախարարություն են ներկայացնում նախորդ ամսում պարագաներ ստացած հաշմանդամների մասին հաշվետվություն` նշելով ծառայության առաջնակի կամ կրկնակի լինելու, իսկ կրկնակիի դեպքում` նաև նախորդ անգամ ստացած նմանատիպ ծառայության ժամկետի վերաբերյալ:

(29-րդ կետը փոփ. 16.10.2018 N 844-Ն)