ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

 

ՀԱՐԿԱՅԻՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹՅՈՒՆ

 

Հ Ր Ա Մ Ա Ն

 

«15» հուլիսի 2002թ.

թիվ 30/Ղ

 

«Առևտրի հարկի հաշվարկման և վճարման կարգի մասին» հրահանգը հաստատելու մասին

 

Հիմք ընդունելով «Առևտրի հարկի մասին» ԼՂՀ օրենքի 16-րդ հոդվածը և նպատակ ունենալով պարզաբանել առևտրային կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում առևտրի հարկի հաշվարկման և բյուջե վճարման հարցերը`

 

Հ Ր Ա Մ Ա Յ ՈՒ Մ  Ե Մ`

 

1. Հաստատել «Առևտրի հարկի հաշվարկման և վճարման կարգի մասին» հրահանգը:

 

 

Հարկային պետական վարչության պետ հ/ծ 3-րդ դասի պետական խորհրդական

Հ. ՂԱՀՐԱՄԱՆՅԱՆ

 

 

Հաստատված է ԼՂՀ հարկային պետական վարչության պետի «15» հուլիսի 2002թ. թիվ 30/Ղ հրամանով

 

Հ Ր Ա Հ Ա Ն Գ

 

Առևտրի հարկի հաշվարկման և վճարման կարգի մասին

 

Սույն հրահանգը մշակված է ի կատարումն «Առևտրի հարկի մասին» ԼՂՀ օրենքի 16-րդ հոդվածի և նպատակ ունի պարզաբանել «Առևտրի հարկի մասին» ԼՂՀ օրենքի դրույթները` կապված առևտրային կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի կողմից ԼՂՀ-ում առևտրի հարկի հաշվարկման և բյուջե վճարման հարցերի հետ:

1.1. Առևտրի հարկը օրենքով սահմանված չափով և ժամկետներում ձեռնարկատիրական գործունեության իրականացման համար պետական բյուջե վճարվող` ավելացված արժեքի հարկին (այսուհետ` ԱԱՀ) և (կամ) շահութահարկին (եկամտահարկին) փոխարինող հարկ է:

Առևտրի հարկի ընդհանուր գումարի մեջ ԱԱՀ-ի հաշվարկային մեծությունը ընդունվում է 60%:

1.1.1. Առևտրային կազմակերպությունների համար առևտրի հարկը փոխարինում է ԱԱՀ-ին և (կամ) շահութահարկին:

1.1.2. Անհատ ձեռնարկատերերի համար առևտրի հարկը փոխարինում է ԱԱՀ-ին և (կամ) եկամտահարկին:

1.2. Առևտրի հարկ վճարողների համար առևտրի հարկով հարկվող գործունեության մասով կասեցվում են ԱԱՀ-ի և շահութահարկի (եկամտահարկի) գծով հարկային օրենսդրությամբ սահմանված հարկային արտոնությունները:

1.3. Առևտրի հարկ վճարողների առևտրի հարկով հարկվող օբյեկտը որոշելիս հաշվի չեն առնվում.

ա/ առևտրային կազմակերպություն լինելու դեպքում` շահութահարկի գծով համախառն եկամտից նվազեցումները (ծախսեր, կորուստներ, այլ նվազեցումներ).

բ/ անհատ ձեռնարկատեր լինելու դեպքում` եկամտահարկի գծով համախառն եկամտից նվազեցումները (նվազեցվող եկամուտներ, անձնական և լրացուցիչ նվազեցումներ, ծախսեր).

1.4. Առևտրի հարկի հասկացությունը և առևտրի հարկ վճարողները.

ԼՂՀ-ում առևտրի հարկ վճարող են համարվում խանութների, կրպակների (տաղավարների), պահեստների միջոցով վաճառք իրականացնող առևտրային կազմակերպությունները և անհատ ձեռնարկատերերը, բացառությամբ` սույն հրահանգի 1.5. կետում նշվածներից:

Առևտրի հարկ վճարող համարվելու անհրաժեշտ պայմաններն են`

ա/ խանութների, կրպակների (տաղավարների), պահեստների միջոցով վաճառք իրականացնելու դեպքում առանձին շինության (մշտական կամ ոչ մշտական) առկայությունը, այդ թվում տեխնիկական հեղուկների վաճառքի մասով.

բ/ (ենթակետը հանվել է 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

Սույնը չի տարածվում`

- դեղատների վրա` դեղանյութերի, դեղամիջոցների և բժշկական պարագաների վաճառքի մասով.

- (տողը հանվել է 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

- (տողը հանվել է 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

- լցավորման կետերի միջոցով տեխնիկական հեղուկների վաճառքի մասով.

(1.4 կետը փոփ., լրաց. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

1.5. Առևտրի հարկ վճարողներ չեն կարող համարվել.

ա) «Հաստատագրված վճարների մասին» ԼՂՀ օրենքի համաձայն հաստատագրված վճար վճարող անձինք` գործունեության այդ մասով,

բ) անձինք, որոնց կողմից նախորդ տարվա ընթացքում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն «ազատ շրջանառության համար» մաքսային ռեժիմով ներմուծված և չիրացված այնպիսի ապրանքների մնացորդը, որոնց համար նախատեսված չէ ավելացված արժեքի հարկի գանձում ներմուծման պահին գերազանցում է մեկ մլն. դրամը,

գ) այն անձինք, որոնք դադարել են համարվել այդպիսիք` մինչև տվյալ տարվա դեկտեմբերի 31-ը ներառյալ,

դ) ակցիզային հարկով հարկման ենթակա ապրանքներ արտադրողները` իրենց սեփական արտադրության արտադրանքի` խանութների, կրպակների (տաղավարների), պահեստների միջոցով ինքնուրույնաբար իրացման մասով:

Սույն կետի «ա» և «դ» ենթակետերում նշված գործունեություն իրականացնող անձինք կարող են առևտրի հարկ վճարող դառնալ այլ գործունեության մասով, իսկ սույն կետի «բ» ենթակետում նշված անձինք առևտրի հարկ վճարող դառնալ չեն կարող (այդ թվում` այլ գործունեության մասով):

1.6. Առևտրային կազմակերպությունները և անհատ ձեռնարկատերերը իրենց հաշվառման վայրի հարկային մարմին են ներկայացնում սույն հրահանգի հավելված 1-ում բերված ձևի հայտարարագիր:

(1.6 կետը խմբ. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

1.6.1. Հաշվետու տարվա համար հայտարարագիրը հաշվառման վայրի հարկային մարմին է ներկայացվում հունվարի 1-ից մինչև 25-ը ներառյալ:

Նոր ստեղծված (պետական գրանցում ստացած) առևտրային կազմակերպությունները և անհատ ձեռնարկատերերը հայտարարագիրը հաշվառման վայրի հարկային մարմին են ներկայացնում մինչև պետական գրանցման ամսվան հաջորդող ամսվա 1-ը:

Անկախ հայտարարագրի ներկայացման հանգամանքի առևտրի հարկ վճարող են համարվում նաև այն հարկ վճարողները, որոնք բավարարում են «Առևտրի հարկի մասին» ԼՂՀ օրենքի պահանջները:

(1.6.1 կետը խմբ. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

1.6.2. 2002 թ. 2-րդ կիսամյակից առևտրի հարկ վճարող համարվելու համար հայտարարագիր ներկայացրած անձինք 2002թ. հուլիսի 1-ից մինչև դեկտեմբերի 31-ը համարվում են այդպիսիք, եթե հայտարարագիրն իրենց հաշվառման վայրի հարկային մարմին են ներկայացրել 2002թ. հուլիսի 1-ից 25-ը (ներառյալ):

1.7. Առևտրի հարկ վճարողը դադարում է համարվել այդպիսին սույն հրահանգի 1.7.1. կետի «ա» ենթակետում նշված դեպքում` այդ գործունեության մասով, իսկ 1.7.1 կետի «բ» ենթակետում նշված դեպքում` գործունեության բոլոր տեսակների մասով:

Եթե հարկ վճարողը սույն կետի համաձայն առևտրի հարկ վճարող լինելու դադարեցման հիմքերի առկայության դեպքում շարունակում է համարել իրեն առևտրի հարկ վճարող և կատարված գործողությունները ձևակերպել սույն հրահանգի դրույթների համապատասխան, ապա այդ փաստը ստուգմամբ հայտնաբերելու դեպքում սույն հրահանգի 1.7.1 կետով սահմանված ժամկետներից սկսած հարկերը հաշվարկվում են Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ընդհանուր կարգով: Այդ դեպքում հարկ վճարողի կողմից` հաշվարկված առևտրի հարկի գումարները հաշվանցվում են ընդհանուր սահմանված կարգով հաշվարկված շահութահարկից (եկամտահարկից) և ԱԱՀ-ից սույն հրահանգի 1.1. կետի նշված համամասնությամբ:

(1.7 կետը խմբ., փոփ. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

1.7.1. Առևտրի հարկ վճարողը դադարում է համարվել այդպիսին, եթե.

ա/ իրականացնում է սույն հրահանգի 1.5 կետի «դ» ենթակետով նախատեսված գործունեություն.

բ/ եռամսյակի ընթացքում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն ներմուծված` մաքսատուրքի զրոյական դրույքաչափով հարկվող ապրանքների ներմուծման ծավալը (հաշվարկված մաքսային արժեքով) գերազանցում է 250.0 հազար դրամը (նշված փաստի տեղի ունենալու պահը որոշվում է մաքսային մարմինների կողմից մաքսային հայտարարագրի կնքման ամսաթվով):

Ընդ որում «ա» ենթակետում նշված դեպքում առևտրի հարկ վճարողը դադարում է համարվել այդպիսին` նշված փաստը տեղի ունենալու պահից, իսկ «բ» ենթակետում նշված դեպքում` փաստը տեղի ունենալու ամսվան հաջորդող ամսվա 1-ից:

(1.7.1 կետը խմբ., փոփ., լրաց. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

1.7.2. (կետը հանվել է 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

 

2. Առևտրի հարկով հարկվող օբյեկտը

 

2.1. Առևտրի հարկով հարկվող օբյեկտ է համարվում հաշվետու ժամանակաշրջանի ընթացքում առևտրի հարկ վճարողի կողմից մատակարարված ապրանքների և մատուցված ծառայությունների իրացման շրջանառությունը` ներառյալ սույն հրահանգի 7.2. կետով սահմանված կարգով իրենց կողմից դուրս գրված հարկային հաշվում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարները:

Սույն հրահանգի իմաստով`

- ապրանքների մատակարարում է համարվում` գործարք, որն իրականացվում է ապրանքների և այլ գույքի սեփականության իրավունքը այլ անձի փոխանցելու միջոցով,

- ծառայությունների մատուցում է համարվում` գործարք, որն անմիջականորեն կապված է իրացնողի կողմից վաճառվող ապրանքների տեղափոխման հետ:

2.2. Ապրանքների մատակարարման և ծառայությունների մատուցման դեպքում իրացման շրջանառությունը որոշվում է այդ գործարքների (գործառնությունների) ամբողջ արժեքից ելնելով:

Անհատույց (մասնակի հատուցմամբ) գործարքների դեպքում իրացման շրջանառությունը որոշվում է տվյալ գործարքների համար սովորաբար կիրառվող (իրական) գներից ելնելով:

(2.2 կետը լրաց. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

 

3. Առևտրի հարկի դրույքաչափը և հաշվարկումը

 

3.1. Առևտրի հարկ վճարողները առևտրի հարկի գումարների հաշվարկումը կատարում են ինքնուրույն, յուրաքանչյուր հաշվետու ժամանակաշրջանի արդյունքներով, սույն հրահանգի 3.2. կետով սահմանված դրույքաչափով:

Առևտրի հարկի գծով հաշվետու ժամանակաշրջան է համարվում ամիսը:

3.2. Առևտրի հարկ վճարողները ընթացիկ տարվա համար որոշվող հարկվող օբյեկտի նկատմամբ առևտրի հարկը հաշվարկում են իրացման շրջանառության նկատմամբ 2.5% դրույքաչափով:

Օրինակ 1.

Առևտրային կազմակերպությունը 2005 թվականին հանդիսանում է առևտրի հարկ վճարող: Սեպտեմբեր ամսվա բնական հյութերի վաճառքի մասով իրացման շրջանառությունը կազմել է 20.0 մլն. դրամ:

2005 թվականի սեպտեմբեր ամսվա համար առևտրի հարկը հաշվարկվում է 20.0x2.5%=0.5 մլն. դրամ:

(3.2 կետը փոփ., լրաց. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

3.3. (կետը հանվել է 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

 

4. Եկամուտների (իրացման շրջանառության) և ծախսերի հաշվառումը

 

4.1. Առևտրի հարկ վճարողները եկամուտների (իրացման շրջանառության) և ծախսերի հաշվառումն իրականացնում են հաշվեգրման եղանակով:

Հաշվեգրման եղանակով հաշվառման դեպքում առևտրի հարկ վճարողը այդպիսին համարվելու հաշվետու ժամանակաշրջանում եկամուտների (իրացման շրջանառության) և ծախսերի հաշվառումն իրականացնում է համապատասխանաբար ելնելով իր կողմից եկամուտների ստացման «իրավունքը ձեռք բերելու կամ դրա համար այդ ծախսերը ճանաչելու պահից` անկախ եկամտի փաստացի ստացման կամ վճարումների իրականացման ժամկետից:

4.2. Հաշվեգրման եղանակով եկամուտները (իրացման շրջանառությունը) հաշվառելիս առևտրի հարկ վճարողը հաշվի է առնում հետևյալ առանձնահատկությունները.

ա/ եկամտի ստացման իրավունքը համարվում է ձեռք բերված, եթե համապատասխան գումարը ենթակա է առևտրի հարկ վճարողին անվերապահ վճարման (հատուցման) կամ հարկատուն կատարել է գործարքից կամ պայմանագրից բխող պարտավորությունները, եթե նույնիսկ այդ իրավունքի բավարարման պահը հետաձգվել է, կամ վճարումներն իրականացվում են մաս-մաս.

բ/ առևտրի հարկ վճարողի կողմից ծառայություններ մատուցելու դեպքում նշված իրավունքը համարվում է ձեռք բերված գործարքից բխող ծառայությունների մատուցումն ավարտելու պահից:

4.3. Այն հարկ վճարողները, որոնք միաժամանակ հանդիսանում են առևտրի հարկ վճարող և շահութահարկ (եկամտահարկ), ԱԱՀ կամ հաստատագրված վճար վճարող, առևտրի հարկով հարկվող գործունեությանը ուղղակիորեն չվերաբերվող գործարքներից (գործառնություններից) ստացված եկամուտները (մասնավորապես, ընդհանուր տնտեսական գույքի օտարումից, տոկոսներից) և կատարված ծախսերը (մասնավորապես, ընդհանուր տնտեսական ծախսերը), ինչպես նաև ԱԱՀ-ով հարկվող գործարքները հաշվառվում են օրենսդրությամբ սահմանված ընդհանուր կարգով և հաշվի չեն առնում առևտրի հարկը հաշվարկելիս:

4.4. Առևտրի հարկ վճարողի գործունեության հետ կապված փաստաթղթերով հիմնավորված ծախսերը ճանաչվում են այն հաշվետու ժամանակաշրջանի ընթացքում, որում դրանք կատարվել են:

4.5. Առևտրի հարկ վճարողները այդպիսին համարվելու հաշվետու ժամանակաշրջանում առևտրի հարկով հարկվող գործունեության մասով վարում են եկամուտների և ծախսերի հաշվառում, ինչպես նաև հարկային օրենսդրությանն առնչվող գրանցումներ` ԼՂՀ կառավարության սահմանած կարգով:

Առևտրի հարկ վճարողները այդպիսին համարվելու հաշվետու ժամանակաշրջանում առևտրի հարկով հարկվող գործունեության մասով հաշվապահական հաշվառում կարող են չվարել:

 

5. Առևտրի հարկի հաշվարկների ներկայացման և առևտրի հարկի վճարման կարգը և ժամկետները

 

5.1. Առևտրի հարկ վճարողները մինչև հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող ամսվա 25-ը սույն հրահագի հավելված 2-ում բերված ձևով իրենց հաշվառման վայրի հարկային մարմին են ներկայացնում առևտրի հարկի հաշվարկը:

Առևտրի հարկի հաշվարկների ներկայացման ժամկետի մեջ չի ներառվում հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող ամսվա 25-ը, սակայն եթե այդ օրվա նախորդող օրը համընկնում է ոչ աշխատանքային օրվա հետ, ապա ներկայացնելու ժամկետը տեղափոխվում է դրան (24-ը) հաջորդող առաջին աշխատանքային օրը:

5.2. Առևտրի հարկ վճարողները մինչև հարկային մարմինների կողմից ստուգումներ սկսելը նախորդ հաշվետու ժամանակաշրջանների համար ներկայացված առևտրի հարկի հաշվարկներում սխալներն ինքնուրույն հայտնաբերելու դեպքում կարող են հարկային մարմիններ ներկայացնել ճշտված հաշվարկներ, որի հիման վրա կատարվում է այդ ժամանակաշրջանների համար հարկային պարտավորությունների վերահաշվարկ:

(երկրորդ պարբերությունը հանվել է 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

(երրորդ պարբերությունը հանվել է 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

(չորրորդ պարբերությունը հանվել է 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

(5.2 կետը խմբ., փոփ.18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

5.3. (կետը հանվել է 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

5.4. Առևտրի հարկ վճարողները առևտրի հարկի գումարը պետական բյուջե են վճարում մինչև հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող ամսվա 25-ը:

Առևտրի հարկի վճարման ժամկետի մեջ չի ներառվում հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող ամսվա 25-ը:

5.5. Առևտրի հարկ վճարողներն այսպիսին համարվելու հաշվետու ժամանակաշրջանում այդ գործունեության մասով շահութահարկի (եկամտահարկի) կանխավճարներ չեն կատարում:

5.6. Միայն առևտրի հարկ վճարող հանդիսացող առևտրային կազմակերպությունները հարկային մարմիններին ֆինանսական հաշվետվություններ կարող են չներկայացնել:

(5.6 կետը փոփ. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

5.7. Եթե առևտրային կազմակերպությունները տարվա ընթացքում հանդիսացել են և առևտրի հարկ վճարող և ընդհանուր սահմանված կարգով շահութահարկ վճարող, ապա տվյալ տարվա համար իրենց հաշվառման վայրի հարկային մարմին ներկայացվող հաշվապահական հաշվետվություններում և փաստացի շահութահարկի հաշվարկներում (ոչ ռեզիդենտ առևտրային կազմակերպությունները` հայտարարագրում) չեն ներառում առևտրի հարկ վճարող հանդիսանալու ժամանակաշրջանում առևտրի հարկով հարկվող գործունեության մասով ստացված եկամուտները և կատարված ծախսերը:

Եթե անհատ ձեռնարկատերերը տարվա ընթացքում հանդիսացել են և առևտրի հարկ վճարող և ընդհանուր սահմանված կարգով եկամտահարկ վճարող, ապա տվյալ տարվա համար իրենց հաշվառման վայրի հարկային մարմին ներկայացվող հայտարարագրում չեն ներառում առևտրի հարկ վճարող հանդիսանալու ժամանակաշրջանում առևտրի հարկով հարկվող գործունեության մասով ստացված եկամուտները և կատարված ծախսերը:

 

6. Առևտրի հարկ վճարողների կողմից այլ հարկերի վճարումը

 

6.1. Առևտրի հարկ վճարողների համար այդպիսին համարվելու հաշվետու ժամանակաշրջանում պահպանվում է օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերում գույքահարկի, հողի հարկի, մաքսային սահմանին գանձվող ԱԱՀ-ի և ակցիզային հարկի, ինչպես նաև օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերում` նաև այլ պարտադիր վճարների (այդ թվում բնօգտագործման վճարներ) հաշվարկման և վճարման կարգը:

Առևտրի հարկ վճարողների համար իրենց կողմից վճարած կամ վճարման ենթակա գույքահարկը, հողի հարկը, օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերում` նաև այլ պարտադիր վճարները (այդ թվում` բնօգտագործման վճարներ) ներառվում են ծախսերի մեջ:

(6.1 կետը փոփ. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

6.2. Առևտրի հարկ վճարողները այդպիսին համարվելու հաշվետու ժամանակաշրջանում օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերում հանդիսանում են նաև հարկային գործակալ` շահութահարկի և եկամտահարկի գծով:

Առևտրի հարկ վճարողները այդպիսին համարվելու հաշվետու ժամանակաշրջանում ազատվում են «Եկամտահարկի մասին» Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքի 21-րդ հոդվածի 1-ին կետի «ա» ենթակետով հարկային գործակալի համար սահմանված պարտավորությունների կատարումից: Առևտրի հարկ վճարողները ազատվում են «Ավտոմոբիլային ճանապարհների շինարարության, նորոգման և պահպանման համար կատարվող մասհանումների (հատկացումների) մասին» Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքով սահմանված պարտավորությունների կատարումից:

(6.2 կետը լրաց. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

6.3. Առևտրի հարկ վճարողները այդպիսին համարվելու հաշվետու ժամանակաշրջանում ապրանքների և ծառայությունների դիմաց մատակարարներին վճարած, վճարման ենթակա (ինչպես նաև ապրանքների ներմուծման ժամանակ մաքսային մարմիններում վճարած կամ վճարման ենթակա) անուղղակի հարկերի գումարները միացնում են այդ ապրանքների և ծառայությունների ձեռք բերման արժեքին:

 

7. Առևտրի հարկ վճարողների կողմից հաշվարկային փաստաթղթերի դուրսգրումը

 

7.1. Առևտրի հարկ վճարողներն այդպիսին համարվելու հաշվետու ժամանակաշրջանում գործունեության այդ մասով իրենց կողմից վաճառվող ապրանքների և մատուցվող ծառայությունների գծով գնորդներին (ծառայություններից օգտվողներին) դուրս են գրում հաշվարկային փաստաթղթեր` օրենսդրությամբ սահմանված կարգով:

7.2. Առևտրի հարկ վճարողներն մատակարարներից հարկային հաշիվներով ձեռք բերված ապրանքների իրացման մասով կարող են դուրս գրել հարկային հաշիվներ: Ընդ որում, դուրս գրվող հարկային հաշիվներում նշված ԱԱՀ-ի գումարը չի կարող գերազանցել մատակարարների կողմից ներկայացված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարը:

(7.2 կետը խմբ. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

7.2.1. Սույն հրահանգի 7.2. կետով նախատեսված դեպքում հարկային հաշվում նշված գումարը և ԱԱՀ-ի գումարը ներառվում է առևտրի հարկով հարկվող իրացման շրջանառության մեջ:

7.3. Առևտրի հարկ վճարողներն այդպիսին համարվելու հաշվետու ժամանակաշրջանում (ինչպես նաև հայտարարագրի ներկայացման համար սույն հրահանգի 1.6. կետով սահմանված ժամանակահատվածում) գործունեության այդ մասով իրենց կողմից դուրս գրվող հաշվարկային փաստաթղթերում սույն հրահանգի 7.2 կետի պահանջների խախտումով ԱԱՀ-ի դրույքաչափի և գումարի վերաբերյալ նշում կատարելու դեպքում պարտավոր են առանձնացված հարկի գումարը վճարել պետական բյուջե առևտրի հարկի վճարման ժամկետում (մինչև հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող ամսվա 25-ը):

Օրինակ 2.

Առևտրի հարկ վճարող հանդիսացող առևտրային կազմակերպությունը 2005թ. օգոստոսին մատակարարներից ստացված հարկային հաշիվներով ձեռք է բերել 760.0 հազ. դրամ արժողությամբ ցեմենտ, որում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարը կազմել է 126.7 հազ. դրամ և 740.0 հազ. դրամի ցեմենտ՝ առանց հարկային հաշիվների: Նույն ժամանակահատվածում 1100.0 հազ. դրամ ընդհանուր գումարով ցեմենտը իրացրել է ԱԱՀ վճարող մեկ շինարարական կազմակերպության, որից առանց հարկային հաշիվների իրացված բաժինը կազմել է 100.0 հազ. դրամ, իսկ հարկային հաշիվներովը` 1000.0 հազ. դրամ: Իրացված ցեմենտի հավելագինը կազմել է 145.0 հազ. դրամ:

Տվյալ հաշվետու ժամանակաշրջանի համար առևտրի հարկ վճարողի կողմից բյուջե վճարման ենթակա առևտրի հարկի գումարը կկազմի 26.5 հազ. դրամ ( (100.0+960.0) x 2.5%)), իսկ ԱԱՀ-ի գումարը 40.0 հազ. դրամ (166.7-126.7):

Ցեմենտը ձեռք բերած ԱԱՀ վճարող համարվող կազմակերպությունը հաշվետու ժամանակաշրջանում հաշվարկված ԱԱՀ-ի գումարից կարող է հաշվանցվել 126.7 հազ. դրամ ԱԱՀ-ի գումարը, իսկ 40.0 հազ. դրամ ԱԱՀ-ի գումարը պետք է ձևակերպվի ծախսերով: Ընդ որում մնացորդ ցեմենտը հետագայում իրացնելիս առևտրի հարկ վճարողի կողմից հարկային հաշիվներ դուրս գրվելու դեպքում, դրանցում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարները կհամարվեն «Առևտրի հարկի մասին» ԼՂՀ օրենքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջների խախտումով դուրս գրված:

(7.3 կետը փոփ., լրաց. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

7.3.1. Սույն հրահանգի 7.3. կետով նախատեսված դեպքում հարկային հաշվում նշված գումարը ներառվում է առևտրի հարկով հարկվող իրացման շրջանառության մեջ` առանց պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարի:

 

8. Հարկման ընդհանուր կարգից առևտրի հարկին անցնելը

 

8.1. Առևտրի հարկ վճարող դարձած անձինք որպես այդպիսիք դառնալու պահին նախորդող ժամանակահատվածներում իրացման շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի գումարները գերազանցող մատակարարների հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարների մնացորդը միացնում են ծախսերին:

8.2. Եթե առևտրի հարկ վճարող դարձած անհատ ձեռնարկատերերը ստանում են եկամուտներ իրացման շրջանառությունից, որոնք վերաբերվում են առևտրի հարկ վճարող հանդիսանալու նախորդող ժամանակահատվածներին, ապա այդ եկամուտները (առանց ԱԱՀ-ի) հաշվի են առնվում առևտրի հարկի հաշվարկման ժամանակ` այդ եկամուտների փաստացի ստացման հաշվետու ժամանակաշրջանում:

Եթե առևտրի հարկ վճարող դարձած անհատ ձեռնարկատերերը կատարում են ծախսեր, որոնք վերաբերվում են առևտրի հարկ վճարող հանդիսանալու նախորդող ժամանակահատվածներին, ապա այդ ծախսերը (առանց ԱԱՀ-ի) հաշվի են առնվում առևտրի հարկի հաշվարկման ժամանակ` այդ ծախսերի փաստացի կատարման հաշվետու ժամանակաշրջանում:

8.3. Եթե առևտրի հարկ վճարող դարձած անհատ ձեռնարկատերերը առևտրի հարկ վճարող հանդիսանալու նախորդող ժամանակահատվածներում կատարել են ապրանքների կամ ծառայությունների ձեռքբերումներ և (կամ) դրանց գծով վճարումներ, որոնց դիմաց եկամուտները մինչև առևտրի հարկ վճարող դառնալը չեն ստացվել, ապա առևտրի հարկ վճարող հանդիսանալու ժամանակաշրջանում դրանք որպես ծախս չեն ճանաչվում:

 

9. Առևտրի հարկով հարկման կարգից հարկման ընդհանուր կարգին անցնելը

 

9.1. Առևտրի հարկով հարկման կարգից հարկման ընդհանուր կարգին անցնելու պահից տվյալ տարվա մնացած ժամանակահատվածում հարկ վճարողները շահութահարկը (եկամտահարկը), այդ թվում` կանխավճարները, և ԱԱՀ-ը հաշվարկում և վճարում են օրենսդրությամբ սահմանված ընդհանուր կարգով:

9.2. Առևտրի հարկով հարկման կարգից հարկման ընդհանուր կարգին անցնելու պահից իրացման շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի գումարներից չեն հաշվանցվում առևտրի հարկ վճարող համարվելու ժամանակահատվածում մատակարարների հարկային հաշիվներում առաձնացված ԱԱՀ-ի գումարները:

9.3. Ընթացիկ տարում առևտրի հարկով հարկման կարգից հարկման ընդհանուր կարգին անցնելիս հարկ վճարողները շահութահարկի (եկամտահարկի) կանխավճարները հաշվարկում են նախորդ տարվա շահութահարկի (եկամտահարկի) և (կամ) առևտրի հարկի գումարում ներառված սույն հրահանգի 1.1. կետով սահմանված համամասնությամբ որոշվող շահութահարկի (եկամտահարկի) գումարի հիման վրա` օրենքով սահմանված ընդհանուր կարգով:

Այդ դեպքում շահութահարկի (եկամտահարկի) կանխավճարները հաշվարկվում և վճարվում են առևտրի հարկ վճարող լինելու դադարեցման պահից «Շահութահարկի մասին՚, (ՙԵկամտահարկի մասին՚) Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքով կանխավճարների համար սահմանված առաջիկա ժամկետում և չափերով:

 

Օրինակ 3.

Առևտրային կազմակերպությունը 2003թ. 1-ին կիսամյակի ընթացքում հանդիսացել է առևտրի հարկ վճարող և հաշվարկել առևտրի հարկ` 1.8 մլն. դրամ, 3-րդ եռամսյակից դադարելով լինել այդպիսին (անցել է հարկման ընդհանուր կարգին):

2003թ. 2-րդ կիսամյակում շահութահարկի կանխավճարներ հաշվարկելու համար 1-ին կիսամյակում հաշվարկված առևտրի հարկի գումարից առանձնացվում է շահութահարկի գումարը, որը կազմում է 0.7 մլն. դրամ (1.8 մլն х 40%): 2-րդ կիսամյակի համար հարկ վճարողը պետք է կատարի շահութահարկի կանխավճարներ` ամսեկան 0.04 մլն. դրամի չափով:

Օրինակ 4.

Առևտրային կազմակերպությունը 2003թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ընթացքում հանդիսացել է առևտրի հարկ վճարող և հաշվարկել առևտրի հարկ` 1 մլն. դրամ, 3-րդ եռամսյակից դադարելով լինել այդպիսին (անցել է հարկման ընդհանուր կարգին) և հաշվարկել շահութահարկ` 300.0 հազ. դրամ: 2004թ. հունվարի 1-ից նույնպես հարկերը հաշվարկում է ընդհանուր սահմանված կարգով:

2004թ. շահութահարկի կանխավճարներ հաշվարկելու համար հիմք է ընդունվում.

նախորդ տարվա 1-ին կիսամյակում հաշվարկված առևտրի հարկի գումարում առանձնացված շահութահարկի գումարը, որը կազմում է 0.4 մլն. դրամ (1.0 մլն х 40%) և 2-րդ կիսամյակում հաշվարկված 0.3 մլն. դրամ շահութահարկի հանրագումարը (0.4 + 0.3 = 0.7 մլն. դրամ): 2004թ. համար հարկ վճարողը պետք է կատարի շահութահարկի կանխավճարներ` 0.7 մլն. դրամի 75 %-ի չափով:

9.4. Եթե անձը տվյալ տարվա մի մասի ընթացքում համարվել է առևտրի հարկ վճարող` հարկման ընդհանուր կարգին անցնելիս շահութահարկի (եկամտահարկի) գումարը որոշվում է տվյալ տարում առևտրի հարկ վճարող համարվելու ժամանակաշրջանում հաշվարկված վճարման ենթակա առևտրի հարկի գումարում ներառված` սույն հրահանգի 1.1 կետով սահմանված համամասնությամբ որոշվող, շահութահարկի (եկամտահարկի) գումարին համապատասխանող հաշվարկային շահույթի (եկամտի)` «Շահութահարկի մասին՚ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքի 32-րդ հոդվածով («Եկամտահարկի մասին՚ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության օրենքի 18-րդ հոդվածով) սահմանված չափով:

9.5. Առևտրային կազմակերպությունները և անհատ ձեռնարկատերերը նախորդ տարիների ընթացքում ստացած վնասը չեն կարող նվազեցնել առևտրի հարկով հարկման դադարեցման պահից (հարկման ընդհանուր կարգին անցնելուց) հետո գործունեությունից ստացված համախառն եկամտից: Առևտրի հարկով հարկման ժամանակաշրջանում ստացած վնասը նույնպես ենթակա չէ նվազեցման:

9.6. Առևտրի հարկով հարկման կարգից հարկման ընդհանուր կարգին անցնելիս ստացվող եկամուտներից նվազեցվում են բացառապես առևտրի հարկ վճարող համարվելու` ժամանակաշրջանում հարկ վճարողների կողմից կատարված նյութական (ձեռք բերված փաստաթղթերով հիմնավորված ապրանքների արժեքի չափով) ծախսերը:

 

10. Պատասխանատվություն հարկային օրենսդրությունը խախտելու համար

 

10.1. Հարկային օրենսդրությունը խախտելու համար հարկ վճարողները պատասխանատվություն են կրում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով:

10.2. Հարկ վճարողները սույն հրահանգի 1.6 կետով նախատեսվող հայտարարագրի մեջ սույն հրահանգի.

ա/ 1.5 կետի «բ» ենթակետով նախատեսված` մաքսատուրքի զրոյական դրույքաչափով հարկվող ներմուծված և չիրացված ապրանքների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տեղեկություններ ներառելու դեպքում վճարում են տուգանք` սահմանաչափի նկատմամբ ապրանքների մնացորդը գերազանցող մասի 50 %-ի չափով:

բ/ 1.5 կետի «դ» ենթակետով նախատեսվող գործունեություն չիրականացնելու վերաբերյալ ոչ ճիշտ տեղեկություններ ներառելու դեպքում վճարում են տուգանք` 100.0 հազար դրամի չափով.

(հրահանգը փոփ., լրաց., խմբ. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

 

 

Հավելված 1 «Առևտրի հարկի հաշվարկման և վճարման կարգի մասին» հրահանգի

Հայտարարագիր (առևտրի հարկ վճարող համարվելու համար)	Փաստաթղթի հերթական համարը (լրացվում է հարկային մարմնի կողմից)
1. Հարկ վճարողի հաշվառման համարը
2. Առևտրային կազմակերպության անվանումը	3. Անհատ ձեռնարկատերի անուն, ազգանունը
4. Հասցե	5. Հեռախոսի համարը

 

6. Առևտրական օբյեկտների
տեսակները (խանութ, կրպակ (տաղավար) պահեստ)	հասցեն

 

Սույնով հայտարարում եմ, որ. ա/ նախորդ տարում ներմուծված և սույն հայտարարագրի ներկայացման ամսվա 1-ի դրությամբ չիրացված մաքսատուրքի զրոյական դրույքաչափով հարկվող ապրանքների մնացորդը չի գերազանցում 1.0 մլն. դրամը բ/ չեմ իրացնում սեփական արտադրության ենթաակցիզային արտադրանք   Տեղյակ եմ սույն հայտարարագրի մեջ տրվող ոչ ճիշտ տեղեկությունների համար ԼՂՀ օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվությանը

 

Հարկ վճարողի (պատասխանատու անձի) ստորագրություն

Հարկ վճարողի կնիքը

Սպասարկող ստորաբաժանման պետ`   Տեսուչ`

 

 

Հայտարարագրի ներկայացման ժամկետը

 

«____» ______________ 200__թ.

 

Հայտարարագիրը լրացվում է 2 օրինակից, որոնք ներկայացվում են հարկ վճարողի հաշվառման (գրանցման) վայրի սպասարկող ստորաբաժանում: Սպասարկող ստորաբաժանման կողմից գրանցվելուց հետո 1 օրինակը հանձնվում է հարկ վճարողին:

 

Հայտարարագրի լրացման կարգը

 

[1] - Լրացվում է ԼՂՀ հարկային մարմնի կողմից տրամադրված հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ)

[2] - Լրացվում է առևտրային կազմակերպության լրիվ անվանումը

[3] - Լրացվում է անհատ ձեռնարկատիրոջ անուն, ազգանունը

[4] - Լրացվում է հարկ վճարողի հասցեն (անհատ ձեռնարկատիրոջ համար՝ բնակության հասցեն)

[5] - Լրացվում է հարկ վճարողի աշխատանքային (անհատ ձեռնարկատիրոջ համար՝ բնակության վայրի) հեռախոսահամարը

[6] - Նշվում է առևտրական գործունեության իրականացման առևտրական օբյեկտների տեսակները և հասցեները

(Հավելված 1 խմբ. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

 

 

Հավելված 1ա «Առևտրի հարկի հաշվարկման և վճարման կարգի մասին» հրահանգի

(Հավելված 1ա ուժը կորցրել է 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

 

Հավելված 2 «Առևտրի հարկի հաշվարկման և վճարման կարգի մասին» հրահանգի

 

Առևտրի հարկի հաշվարկ	Փաստաթղթի հերթական համարը N ___ (լրացվում է հարկային մարմնի կողմից)
1. Հարկ վճարողի հաշվառման համարը
2. Առևտրային կազմակերպության անվանումը	3. Անհատ ձեռնարկատիրոջ անուն, ազգանունը
4. Հասցե	5. Հեռախոսի համարը

 

Հաշվետու ժամանակաշրջան` 200  թ. ___ ամիս

 

6. Առևտրական օբյեկտների
տեսակները (խանութ, կրպակ (տաղավար) պահեստ)	հասցեն

 

հազար դրամ

7. Մատակարարներից ստացված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարը 7.1. հաշվետու ժամանակաշրջանի սկզբում 7.2. հաշվետու ժամանակաշրջանում ստացված	X
8. Իրացման շրջանառությունը
9. Առևտրի հարկ վճարողի կողմից դուրս գրված հարկային հաշվում նշված ԱԱՀ-ի գումարը   9.1. մատակարարներից ստացված հարկային հաշվի հիման վրա 9.2. առանց մատակարարներից ստացված հարկային հաշվի	X
10. Իրացման ընդհանուր շրջանառությունը (տող [8] + տող [9.1])
11. Առևտրի հարկի դրույքաչափը	2.5%
12. Վճարման ենթակա առևտրի հարկի գումարը (տող [10] x տող [11])
13. Վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարը (տող [9.2] -ի գումարը)
14. Հաշվետու ժամանակաշրջանում կատարված փաստաթղթերով հիմնավորված ծախսերը
15. Եռամսյակի ընթացքում ԼՂՀ ներմուծված մաքսատուրքի զրոյական դրույքաչափով հարկվող ապրանքների ծավալը

 

Հարկ վճարողի (պատասխանատու անձի) ստորագրությունը

Հարկ վճարողի կնիքը

Սպասարկող ստորաբաժանման պետ`   Տեսուչ`

 

 

Հաշվարկի ներկայացման ժամկետը

 

«_____» ____________ 200  թ.

 

Հաշվարկը լրացվում է 2 օրինակից, որոնք ներկայացվում են հարկ վճարողի հաշվառման (գրանցման) վայրի սպասարկող ստորաբաժանում: Սպասարկող ստորաբաժանման կողմից գրանցվելուց հետո 1 օրինակը հանձնվում է հարկ վճարողին:

 

Հ Ա Շ Վ Ա Ր Կ Ի   Լ Ր Ա Ց Մ Ա Ն   Կ Ա Ր Գ Ը

 

[1] - Լրացվում է ԼՂՀ հարկային մարմնի կողմից տրամադրված հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ)

[2] - Լրացվում է առևտրային կազմակերպության անձի լրիվ անվանումը

[3] - Լրացվում է անհատ ձեռնարկատիրոջ անուն, ազգանունը

[4] - Լրացվում է հարկ վճարողի հասցեն (անհատ ձեռնարկատիրոջ համար՝ բնակության հասցեն)

[5] - Լրացվում է հարկ վճարողի աշխատանքային (անհատ ձեռնարկատիրոջ համար՝ բնակության վայրի) հեռախոսահամարը

[6] - Նշվում է առևտրական գործունեության իրականացման առևտրական օբյեկտների տեսակները և հասցեները

[7.1] - Լրացվում է հաշվետու ժամանակաշրջանի սկզբին ապրանքային մնացորդի մասով մատակարարներից ստացված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարը

[7.2] - Լրացվում է հաշվետու ժամանակաշրջանում ձեռք բերված ապրանքների մասով մատակարարներից ստացված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարը

[8] - Լրացվում է հաշվետու ժամանակաշրջանում առևտրի հարկ վճարողի կողմից մատակարարված ապրանքների և մատուցված ծառայությունների իրացման շրջանառությունը՝ առանց «Առևտրի հարկի մասին» ԼՂՀ օրենքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջների պահպանմամբ դուրս գրված հարկային հաշվում նշված ԱԱՀ-ի գումարի

[9] - Լրացվում է՝

[9.1] - «Առևտրի հարկի մասին» ԼՂՀ օրենքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջների պահպանմամբ առևտրի հարկ վճարողի կողմից դուրս գրված հարկային հաշվում նշված ԱԱՀ-ի գումարները

[9.2] - «Առևտրի հարկի մասին» ԼՂՀ օրենքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջների խախտմամբ առևտրի հարկ վճարողի կողմից դուրս գրված հարկային հաշվում նշված ԱԱՀ-ի գումարները

[10] - Լրացվում է տող [8]-ի և [9.1]-ի գումարը

[11] - Լրացվում է առևտրի հարկի դրույքաչափը

[12] - Լրացվում է հաշվետու ժամանակաշրջանում հաշվարկված և վճարման ենթակա առևտրի հարկի գումարը

[13] - Լրացվում է հաշվետու ժամանակաշրջանում հաշվարկված և վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարը

[14] - Լրացվում են հաշվետու ժամանակաշրջանում առևտրի հարկ վճարողի կողմից կատարված՝ փաստաթղթերով հիմնավորված ծախսերը

[15] - Լրացվում է իր կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն «ազատ շրջանառության համար» մաքսային ռեժիմով ներմուծված այնպիսի ապրանքների ներմուծման ծավալը, որոնց համար նախատեսված չէ ավելացված արժեքի հարկի գանձում ներմուծման պահին: Տող [15]-ը լրացվում է եռամսյակային կտրվածքով:

(Հավելված 2 խմբ. 18.01.2006 թիվ 6/Ղ)

 

 

Գրանցված է ԼՂՀ արդարադատության պետական վարչությունում «22» հուլիսի 2002թ. պետական գրանցման թիվ 162 ԼՂՀ արդարադատության պետական վարչության պետ

Ռ. Հայրապետյան